سال هاست که معضل آلودگی هوای اصفهان به عنوان یکی از مشکلات مهم زیست محیطی این شهر مطرح است و هراز گاهی نسخه های متفاوتی برای مبارزه با این آلودگی و جلوگیری از اثرات نامطلوب آن بر انسان و محیط زیست پیچیده می شود. این درحالی است که شهر اصفهان به عنوان یک شهر تاریخی، بیش از این تحمل فشار تردد خودروهایی که نفس شهر را تنگ کرده اند ندارد. آن هم خودروهایی که انگار تعدادشان روز به روز به صورت قارچ وار افزایش پیدا می کند و اگر قانون و جبری نباشد، خیابان های شهر را در روزگاری نه چندان دور به پارکینگ های بدون ظرفیتی تبدیل می کند که خالی شدنشان شاید به امری غیرممکن تبدیل شود. این در حالی است که در دهه هایی نه چندان دور شهر اصفهان به شهر دوچرخه ها معروف بوده است و حالا با شرایط کنونی آن، جای تاسف دارد که شرایط این شهر سبز و تاریخی تا این اندازه با حال و هوای آن روزها فاصله گرفته است. گویای این مطلب هم خیابان تاریخی و زیبای چهارباغ عباسی اصفهان است که دارای نمونه جالبی از این چنین مسیرهای ویژه عبور دوچرخه است که حالا این روزها با مظلومیت تمام چشم انتظار تردد دوچرخه هایی است تا حال و هوای تاریخی آن را دوچندان کنند. این درحالی است که در بسیاری از شهرهای تاریخی کشورهای پیشرفته، خیابان های منتهی به بافت های تاریخی شهر نه تنها به پیاده راه تبدیل شده بلکه شرایط به گونه ای برای شهروندان فراهم است که می توانند بدون هیچ دغدغه ای و با توجه به قوانین خاصی از مسیرهای ویژه دوچرخه برای تردد خود با این وسیله غیرموتوری استفاده کنند.
هرچند که در سال های اخیر تلاش های خوبی برای راه اندازی ایستگاه های دوچرخه در شهر اصفهان انجام شده است اما تا زمانی که مسیرهای ویژه و ایمن برای دوچرخه سواران وجود نداشته باشد نمی توان آنچنان که باید امیدی به بهره بردن از این وسیله پاک داشت. البته ظاهرا شهردار جدید شهر اصفهان برنامه های ویژه ای برای تشویق مردم به استفاده از دوچرخه برای سفرهای درون شهری از آن جمله افزایش ایستگاه های دوچرخه و احداث مسیرهای اختصاصی دوچرخه دارد و این اقدام را یکی از راهکارهای بسیار تاثیر گذار در ۳ حوزه بحرانی جلوگیری از آلودگی هوا، مبارزه با کم تحرکی و حل مشکل ترافیک در این کلان شهر، می داند و حتی اعلام کرده است که قصد دارد روزهایی از هفته را با دوچرخه به محل کار برود تا در جلوگیری از آلودگی هوا و ترافیک سهیم باشد چرا که مسوولین برای ایجاد یک فرهنگ در جامعه ابتدا باید از خود شروع کنند تا بتوانند از مردم نیز این خواسته را داشته باشند. همچنین یکی دیگر از مباحثی که باید به خوبی در میان شهروندان فرهنگسازی شود، آموزش فرهنگ بهتری برای جابه جایی به مردم است چراکه به اعتقاد کارشناسان مردم باید از این موضوع آگاه شوند که به عنوان مثال برای مسیری که طول آن کمتر از یک کیلومتر است نباید از هیچ وسیله نقلیه حمل و نقلی استفاده کنند و بهتر است این مقدار مسیر به صورت پیاده طی شود. همچنین در مسیرهای کمتر از ۳ کیلومتر بهترین وسیله برای جابه جایی دوچرخه است. در هرحال امیدواریم که این برنامه و چشم انداز، که مدیریت شهری باید ناگزیر به سوی آن حرکت کند، به برنامه ای خاک خورده تبدیل نشود و هرچه زودتر قبل از آن که بحران آلودگی هوا و ترافیک شهر اصفهان را چنان فرابگیرد که دیگر راهکاری برای حل آن نباشد به این آرزو، یعنی اصفهان؛ شهر دوچرخه ها، دست پیدا کنیم.محمد باقر بهبودی
