از بحران تا راهکار؛ گامهای علمی برای مدیریت پایدار پسماندهای پزشکی در اصفهان

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری احوال نیوز :یک پژوهش علمی انجامشده در اصفهان نشان میدهد که محل دفن فعلی پسماندهای پزشکی با مشکلات اساسی مواجه است و نیاز به مکانیابی جدید و اجرای تدابیر مهندسی پیشرفته دارد.
حمیدرضا پورزمانی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و مجری این پژوهش، اظهار کرد: مدیریت صحیح و دفع مناسب پسماندهای پزشکی از مسائل مهمی است که تأثیر مستقیمی بر سلامت عمومی و کنترل عفونت در بیمارستانها و سطح جامعه دارد.
وی افزود: «بهترین روش مدیریت پسماندهای پزشکی، کاهش تولید آنها در مبدا است، البته در صورتی که قوانین محلی و منطقهای مانعی برای این کار ایجاد نکنند. اما در مواردی که امکان بازیافت وجود نداشته باشد، استفاده از روشهایی مانند دفن ایمن ضروری است تا اثرات زیستمحیطی و بهداشتی این پسماندها به حداقل برسد.»
پورزمانی تصریح کرد: عناصر کلیدی مدیریت زبالههای بیمارستانی شامل کاهش تولید در محل، تفکیک مناسب، نگهداری بهداشتی، تصفیه و دفع استاندارد است. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف طراحی یک لندفیل ایمن برای دفن پسماندهای بیمارستانی شهر اصفهان و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشگاه اصفهان و سازمان مدیریت پسماند شهرداری اجرا شد.
پورزمانی با اشاره به مشکلات اساسی محل دفن کنونی، تأکید کرد:
- مساحت ناکافی: زمین در دسترس برای دفن پسماندهای پزشکی فقط ۱۰ هزار متر مربع است.
- بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی: عمق آب در محل دفن بین ۳.۵ تا ۵ متر است که احتمال آلودگی منابع آب را افزایش میدهد.
- مجاورت با منابع طبیعی: محل دفن در نزدیکی زهکش منابع طبیعی قرار دارد که خطر انتقال آلودگی را بیشتر میکند.
وی افزود: از دیگر مشکلات این محل، احتمال مخلوط شدن شیرابه پسماندهای پزشکی و عادی است که در طول زمان، علیرغم اقدامات مهار، میتواند موجب افزایش خطرات زیستمحیطی و بهداشتی در منطقه شود.
مجری این طرح پژوهشی در ادامه به آمار تولید و دفن پسماندهای پزشکی در سالهای اخیر اشاره کرد:
- در سال ۱۳۹۶، ۶,۲۷۸,۱۳۰ کیلوگرم و در سال ۱۳۹۷، ۵,۱۶۳,۲۰۰ کیلوگرم پسماند پزشکی در محل دفن سجزی دفع شده است.
- شهرستان اصفهان با ۸۸ درصد بیشترین سهم و شهرستان برخوار با ۰.۲ درصد کمترین سهم را در تولید این نوع پسماند داشتهاند.
- در سال ۱۳۹۸، ۳,۹۴۷,۰۴۸ کیلوگرم از پسماندهای پزشکی اتوکلاو شده (معادل ۷۶.۴ درصد) و ۱,۲۱۶,۱۵۲ کیلوگرم اتوکلاو نشده (معادل ۲۳.۶ درصد) بوده است.
پورزمانی همچنین اشاره کرد که ۴۳.۶ درصد از پسماندهای بیمارستانی شامل پلاستیک است و پس از آن، پارچه، سایر مواد زائد، مایعات، کاغذ، مواد غذایی، شیشه، بافت بدن و فلزات بیشترین سهم را دارند.
این پژوهشگر بر ضرورت ایجاد یک لندفیل ایمن برای دفن پسماندهای پزشکی تأکید کرد و گفت: «یک لندفیل ایمن باید دارای آستری دولایه، سیستم جمعآوری و برداشت شیرابه (LCRS)، سیستم تشخیص نشتی و نرخ نشتی عملی (ALR) باشد.»
وی پیشنهاد داد که:
- مکانیابی مجدد محل دفن: بررسی مناطق با خاکشناسی مناسب و ضخامت بالای لایه رسی در اراضی تحت مالکیت سازمان مدیریت پسماند.
- مهار و کنترل شیرابه: در صورت عدم امکان تغییر محل، باید از رسهای مرغوب منطقه برای آببندی محل دفن و جلوگیری از مخلوط شدن پسماندهای پزشکی و عادی استفاده شود.
- توسعه روشهای نوین تصفیه: تمرکز بر اتوکلاو و روشهای بیخطرسازی پیش از دفن پسماندهای پزشکی.
پورزمانی در پایان تأکید کرد: با اجرای این اقدامات، علاوه بر کاهش ریسکهای زیستمحیطی، میتوان از بروز آلودگیهای احتمالی در منابع آبهای زیرزمینی و سطحی جلوگیری کرد و بهداشت عمومی را بهبود بخشید.
الهه کمالی
انتهای پیام/*
