قسم به قلم
به گزارش پایگاه خبری احوال نیوز: مهرناز آزاد در مقاله ای به مناسبت روز قلم با عنوان “قسم به قلم ” نوشت:
بیش از دو دهه است که در تقویمها چهاردهم تیرماه به عنوان روز قلم نامگذاری شده است. روزی برای آنکه اهالی قلم هرسال دور هم جمع شوند و برای پاسداشت قدرت قلم و قدرت تفکر آنها که قلم به دست می گیرند و هنرمندانه با ترجمه، تحقیق، پژوهش و خلق آثار فاخر شعر و داستان، می آفرینند، به خود صیانت از قلم و حفظ تقدس آنچه می نویسند را یادآوری کنند.
زیرا بقول علامه طبرسی، بیان دو گونه است: بیان زبان و بیان قلم. بیان زبان با زمان کهنه میشود و از بین میرود. اما بیان قلم تا ابد باقی است.(تفسیر مجمعالبیان)
با تحقیق برروی علت نامگذاری این روز به عنوان” روز قلم” رسیدیم به اعضای انجمن قلم ایران که پس از مدتها بحث و بررسی در سال ۱۳۸۱ تصمیم بر آن گرفتند تا چهاردهم تیرماه را به عنوان روز قلم پیشنهاد دهند و در نهایت این روز به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.
اما دلایل انتخاب چهاردهم تیرماه به عنوان «روز قلم» چه بود؟
به نظر این انتخاب دو دلیل داشت:
اول جشن تیرگان و به رسمیت شناختن کاتبان در زمان هوشنگ، از پادشاهان پیشدادی
و دوم روز سیارۀ عطارد یا همان تیر است که به عنوان کاتب ستارگان شناخته میشود.
در تقویم پیشینیان به غیر از ماههای سال، برای روزهای هر ماه نیز اسامی خاصی در نظر گرفته میشد؛ که این نامها تشابه زیادی به نام ماههای سال داشت. به همین خاطر در هرماه سال یکبار نام آن ماه با نام یکی از روزهای ماه یکی میشد. این یکی شدن اسم روز با اسم ماه برای پیشینیان ارزش فراوانی داشت و چنین روزهایی را مقدس شمرده و آن را جشن میگرفتند.
برای مثال روز سیزدهم هر ماه را تیر مینامیدند و هروقت که به روز سیزدهم تیرماه میرسیدند، این روز را روز تیرگان میخواندند و آن را با مراسمهای آیینی جشن میگرفتند. روایتهای بسیاری دربارۀ این روز وجود دارد. از جمله اینکه گفته میشود آرش کمانگیر در همین روز (سیزدهم تیرماه) به قلۀ دماوند رفت، تیر در چلۀ کمان گذاشت و به سمت توران پرتاب کرد. تیری که یک شبانهروز در راه بود تا در نهایت بر درخت گردویی نشست و مرز ایران و توران را مشخص کرد.
یا اینکه گفته میشود در همین روز بود که هوشنگ، از پادشاهان پیشدادی، کاتبان را به رسمیت شناخت و به مردم دنیا دستور داد تا در روز جشن لباس کاتبان را بپوشند و مقام آنان را عزیز دارند. (آثارالباقیه، ابوریحان بیرونی، فصل نه، عید تیرگان)
از طرفی عُطارِد معروف است به کاتب ستارگان. در اشعار فارسی هم اگر کمی جستوجو کنید با مثالهای فراوانی روبرو میشوید که عطارد را کاتب، انشاکننده یا نویسندۀ سیارات دانستهاند.
برای مثال : این بیت از دیوان حافظ شیرازی که می گوید؛
ای که انشای عطارد صفت شوکت توست
عقل کل چاکر طغراکش دیوان تو باد
یا این بیت از غزلیات شمس که می گوید؛
عطارد را همیگفتم به فضل و فن شدی غره
قلم بشکن بیا بشنو پیام نیشکر باری
اینکه چرا عطارد را کاتب ستارگان میدانستهاند، در ظاهر برمیگردد به نام دیگر این سیاره؛ عطارد را در گذشته به نام «تیر» نیز میشناختهاند و به همین خاطر روز تیرگان، یعنی همان شب سیزدهم تیرماه را روز مخصوص سیارۀ تیر (همان عطارد) مینامیدند. احتمالاً این نامگذاری بیارتباط با جشن تیرگان و به رسمیت شناختن کاتبان به وسیلۀ هوشنگ هم نبوده است.
به هر حال وبه هردلیل ،انتخاب یک روز برای قلم که آنچنان مقرب است که خداوند به آن قسم می خورد البته کاری بجا وبایسته است و بی شک اگر چنین روزی در تقویم ما ایرانیان نمی بود جای سوال داشت.
بنابراین روز قلم مبارک آنانی باد که برای ثبت تاریخ ، ادبیات و هنر این مرز پر گهر عاشقانه دست به قلم برده اند ودر هزارتوی این عالم بی انتها تحقیق ، پژوهش ، عشق و هنررا در هم آمیخته اند و زیبایی ها وظرافت های جهان را که بار اول خداوند آنها را نگاشته از نگاه هنرمندانه خویش یکبار دیگر و با قلم انسان نگاشته اند.
مهرناز آزاد
۱۴ تیرماه روز قلم
انتهای پیام/*
