اخبار جعلی – تعریف / تحریف و دروغ پردازی در رسانه ها

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری احوال نیوز :

تحریف و دستکاری در اخبار و دروغپردازی همیشه در رسانه ها وجود داشته است. اما با ظهور رسانه های اجتماعی و خودمختاری رسانه ای کاربران، میزان دروغپردازی در بی نهایت ضرب شده است.
با گسترده شدن تولیدات کاربر محور در رسانه های اجتماعی، بازار اخبار ساختگی نیز گرم تر شده است. اخبار جعلی سودها و منافع آنی نصیب سازندگان آنها می کند.
برای مفهوم اخبار جعلی(fake news) تعاریف گوناگونی شده است که برآیند آنها ویژگی هایی مانند؛ ساختگی، احساسی، فریبکارانه، گمراه کننده و فاقد معیارهای اخلاق حرفه ای است.
«اصطلاح اخبار جعلی که امروزه فراگیر شده و مورد سوء استفاده قرار می گیرد، به اخبار احساسی کاملا ساختگی اشاره دارد که با سوءاستفاده از الگوریتم(قابلیت های فنی) رسانه های اجتماعی به مخاطبان بی شماری می رسد.»(ایرتون و پوزیتی، ۱۳۹۸، ص۱۵۶).
در منظومه فکری مک نیر(Mc Nair) «اخبار جعلی انتشار عامدانه اطلاعات غلط (اعم از جعل یا تحریف حقایق محرز) است که برای مقاصد سیاسی یا تجاری خاص و به عنوان یک خبر واقعی ارائه می شود.(۱۳۹۸، ص۸۶).
مک نیر از منظری دیگر می گوید:«در اخبار جعلی ما با انکار آگاهانه و عمدی و یا تکذیب واقعیت های مسلم و شناخته شده ای مواجه هستیم که برحقایق خاصی دلالت دارند»(مک نیر، ص۱۰۲).
کلاین و وولر نیز در تعریف خود از اخبار جعلی بر تعمدی بودن و فراواقعیت بودن دست گذاشته اند:«اخبار جعلی انتشار آگاهانه و عمدی اظهارات دروغین از واقعیت است»(Klein &Wuelller,2017,p6).).
نادیده گرفتن هنجارهای قانونی و اصول حرفه ای نیز در تعریف لازر و دیگران پررنگ شده است:«اخبار جعلی اخباری هستند که خارج از چارچوب مقررات قانونی تولید شده و فاقد هنجارها و پردازش سردبیری رسانه ای برای اطمینان از صحت و اعتبار اطلاعات هستند» (Lazer& et al.2019,p374).
تلاش برای تغییر باورهای مخاطبان نیز در تعریف دیگری تاکید شده است:«خبر جعلی اطلاعاتی است که با هدف فریب دادن و گمراه کردن دیگران تولید و منتشر می شود، این اطلاعات در پی آن است تا باورهای غلطی را به مخاطبان عرضه کند و در باورهای درست قبلی آنان تردید ایجاد کند. (مک گونال به نقل از ساعی و دیگران،۱۳۹۸، ص۶۸).

مهدی جمشیدی

انتهای پیام/*