پایگاه خبری احوال نیوز؛ دکتر مهرناز آزاد ،شاعر،نویسنده ، روزنامه نگار و پژوهشگر مسائل فرهنگی و اجتماعی ، در مقاله ای کوتاه در ارتباط با بازارهای قدیمی که همواره بخش مهمی از میراث فرهنگی ایران به شمار می روند، بیان نمود:
کلیهٔ آثار باقیمانده از گذشتگان که می توانند ارزش های فرهنگی تاریخ ما را به جهان معرفی کنند، میراث عظیم فرهنگی ما بشمار می روند. از بناهای ملموس و باستانی گرفته تا آثار ناملموس مانند آداب و رسوم یک منطقه، میراث منحصربه فرد یک سرزمین و ملت محسوب می گردد، میراثی غیرقابل جایگزینی که برای هر ملتی و تاریخ هر سرزمینی اعتبار ایجاد می کند. این آثار و بناها و آداب ورسوم یقینا تاریخچه ای است که می تواند گذشته فرهنگی وهنری یک قوم را به راحتی به دیگر اقوام و جوامع جهان معرفی کنند.
زیرا در پس هریک از آثار به جا مانده از گذشتگان داستانی نهفته است که بازگو کننده ،نیاز ها ،توانمندی ها ،تلاش ها و نوع تفکر و فرهنگ زمانشان است. یکی ازاین میراث های بزرگ فرهنگی ما ایرانیان بازارهای قدیمی است که باید آن ها را حفظ کرد. می دانیم که در بافت قدیمی بسیاری از شهر های ایران بازار هایی سنتی از نیاکان ما به جا مانده است.
این بازارهای سنتی و سرپوشیده در دوسوی خود، سازه هایی به نام تیمچه و سرا و کاروانسرا و مانند آن دارند. فضای سرپوشیده بازار در این شهر های تاریخی با اجزا و اندام های خود به تدریج بسیاری از کارگاه ها و تاسیسات تفننی ، مذهبی و اجتماعی مانند قهوه خانه ها، آب انبار ها، تکیه ها، مساجد ، زورخانه ها و غیره را در اطراف خود تشکیل داده است.شوربختانه ، با گسترش تدریجی شهرها ، به مرور وآرام آرام پشت محور این بازارهای قدیمی وبه ناچار براثر گسترش شهر نشینی و زندگی صنعتی محل های ، هنری ، تفریحی و مسکونی شکل گرفته است.که گاهی حضور آنها این بازراها را دچار آسیب نموده ویا کمرنگ ترشان کرده است.
ویژگی بسیار جالب این بازارها پیچدگی نقش آنها و ادغام وظایف گوناگون دریک فضای معماری واحد است. این پیچیدگی از تولید تا پخش و توزیع و مصرف ،داد و ستد ساده تا سیاست و مذهب در زیر سقف این بازارها اتفاق می افتد با این وجود همچنان این بازارها با همه این داد و ستد ها و عطر و بویی که ازآنها به مشام می رسد از سادگی خاصی برخوردارند که آنها را جذاب و دوست داشتنی نگهداشته است. بسیاری از توریست های صاحب نظر پس از دیدن این بازارها از نزدیک و گردش در آنها معتقدند بازارهای ایران هنوز هم پس از صدها سال از ایجادشان، جذابیت و فریبندگی خود را حفظ کرده و همچنان زیباترین بخش زندگی مردم ایران و بازدیدکنندگان از آنهارا که از کشورهای دیگر می آیند تا جاذبه های تاریخی ایران را ببینند تشکیل می دهد.
بنظر کسانی که به شهرهای ایران سفر می کنند اگر از دیدن بازارهای شهرهای تاریخی آن بی بهره بمانند از دیدن جالب توجه ترین بخش زندگی مردم آن شهر محروم مانده اند. بازارها یی که اغلب شلوغ هستند اما هرگز کسل کننده نیستند و هرگزجاذبه عمیق گردشگری در آنها کم نمی شود. شوربختانه بیشترین خطری که این آثار باستانی را تهدید میکند. از سوی افرادی احساس می شود که ارزش این بناها را نمی دانند و با نوشتن روی آنها یا تخریب آنها به سرعت بخشیدن در نابودی و حذف آنها کمک می کنند. زیرا گاهی با گذشت زمان آنچه برای یک نسل میراث فرهنگی و ارزشمند بشمار می رود، ممکن است توسط نسلی دیگر بی ارزش بوده و حتی اقدام به تخریب یا حذف آنها کنند.
بنابراین آن چه مدیران شهرها بخصوص شهرهای تاریخی ایران باید به آن توجه ویژه داشته باشند این آثار تاریخی ارزشمند است که حتی با مدرن شدن شهرها و حضور میادین بزرگ ، نوسازی خیابان ها، ساخت اتوبان ها، هتل ها و مجموعه های تفریحی مدرن بازارهای پرجاذبه و شبیه سازی شده اروپایی باید پابرجا بمانند و درزمان لازم ترمیم و بازسازی شوند. زیرا آن چه ما را تا کنون در بین جهانیان به عنوان کشوری با تاریخ و تمدنی عظیم حفظ نموده است، میراث های فرهنگی ماست. آثارهنری و بناهای تاریخی که قرن ها پیش به دست نیاکانمان ساخته شد تا شناسنامه ملی ما وسند موجودیت تمدن چند هزارساله ما باشد.
به قلم: دکتر مهرناز آزاد
انتهای پیام/*
