تحسین کارگردان «جنگ و صلح» از سینمای ایران؛ روایتی از عشق عمیق به مردم
علیرضا اقتصاد – پایگاه خبری احوال نیوز، سرگئی اورسولیاک، کارگردان سرشناس روس، با تمجید از سینمای ایران گفت بهترین فیلمهای ایرانی بهجای تلاش برای تسخیر جهان، با عشق و همدلی درباره مردم خود سخن میگویند؛ ویژگیای که به باور او این آثار را در ردیف بهترین نمونههای سینمای جهان قرار میدهد.
مهدی صدیقیان_پژوهشگر مطالعات فرهنگی
به گزارش پایگاه خبری احوال نیوز،به نقل از پایگاه خبری باورخبر، سرگئی اورسولیاک، فیلمساز مطرح روس و از چهرههای شناختهشده سینما و تلویزیون این کشور، در تازهترین گفتوگوی خود با رسانههای روسی، از سینمای ایران بهعنوان نمونهای قابل توجه از سینمای انسانی، عاطفی و مردممحور یاد کرد.
او که این روزها درگیر ساخت اقتباسی تازه از رمان بزرگ و ماندگار «جنگ و صلح» اثر لئو تولستوی است، در سخنانی قابل تأمل، سینمای ایران را در کنار بهترین نمونههای سینمای جهان قرار داد و تأکید کرد فیلمهای ایرانی بیش از آنکه در پی نمایش قدرت، شکوه بیرونی یا تسخیر مخاطب جهانی باشند، از عشقی عمیق به انسان و زندگی مردم خود سرچشمه میگیرند.
اورسولیاک در این گفتوگو با اشاره به تجربه تماشای آثار برجسته سینمای ایران گفت وقتی بهترین فیلمها، از جمله فیلمهایی از ایران، دیده میشوند، در آنها نشانی از میل به «فتح جهان» وجود ندارد؛ بلکه آنچه در مرکز این آثار قرار دارد، محبت، دلسوزی و عشق عمیق به مردمی است که قصه درباره آنان روایت میشود.
به گفته این کارگردان روس، همین نگاه انسانی و صمیمانه است که باعث میشود برخی فیلمهای ایرانی در زمره آثار مهم و ماندگار سینمای جهان قرار بگیرند. او ابراز امیدواری کرد سینمای روسیه نیز بتواند در مسیر مشابهی حرکت کند و فیلمسازان روس با مهربانی، عشق و همدلی بیشتری درباره مردم کشور خود سخن بگویند.
سینمای ایران؛ جهانی از دل روایتهای کوچک
اظهارنظر اورسولیاک از آن جهت اهمیت دارد که سینمای ایران در چند دهه گذشته، بیش از هر چیز با روایتهایی شناخته شده که از دل زندگی روزمره، خانواده، اخلاق، رنج، امید و روابط انسانی شکل گرفتهاند. بسیاری از آثار مهم سینمای ایران نه با تکیه بر جلوههای پرهزینه و نمایشهای عظیم، بلکه با توجه به جزئیات کوچک زندگی و موقعیتهای انسانی توانستهاند مخاطبان جهانی را تحت تأثیر قرار دهند.
از نگاه بسیاری از منتقدان و سینماگران بینالمللی، قدرت سینمای ایران در همین سادگی ظاهری و عمق درونی آن نهفته است؛ سینمایی که گاه با یک خانه، یک کودک، یک جاده، یک گفتوگو یا یک تصمیم اخلاقی ساده، پرسشهایی بزرگ درباره انسان، جامعه و معنای زندگی مطرح میکند.
در چنین بستری، سخنان اورسولیاک را میتوان تأییدی دوباره بر جایگاه خاص سینمای ایران در جهان دانست؛ جایگاهی که نه فقط به دلیل جوایز بینالمللی، بلکه بهواسطه زبان انسانی، صمیمی و قابل فهم آن برای مخاطبان فرهنگهای مختلف شکل گرفته است.
تحسین از ایران در میانه ساخت «جنگ و صلح»
نکته قابل توجه دیگر آن است که این اظهارنظر در زمانی مطرح شده که سرگئی اورسولیاک مشغول کار بر روی اقتباسی تازه از «جنگ و صلح»، یکی از بزرگترین آثار ادبیات کلاسیک روسیه، است. این رمان لئو تولستوی، خود اثری است که در کنار روایت جنگ، تاریخ و تحولات اجتماعی، بیش از هر چیز به انسان، عشق، خانواده، رنج، اخلاق و سرنوشت فردی شخصیتها میپردازد.
از این منظر، توجه اورسولیاک به سینمای ایران میتواند معنایی فراتر از یک تحسین ساده داشته باشد. او بهعنوان فیلمسازی که با یکی از انسانیترین و گستردهترین رمانهای جهان سروکار دارد، در سینمای ایران همان کیفیتی را برجسته میکند که در ادبیات بزرگ روس نیز جایگاهی اساسی دارد: توجه به انسان، با همه ضعفها، آرزوها، تردیدها و رنجهایش.
اورسولیاک با اشاره به اینکه فیلمهای ایرانی از عشق به مردم خود سرشارند، در واقع بر نوعی نگاه هنری تأکید میکند که در آن مردم نه وسیلهای برای روایت، بلکه قلب و جان اثر هنری هستند.
سینمایی که به مردم خود پشت نمیکند
در سالهای اخیر، بسیاری از تحلیلگران سینما از بحران فاصله گرفتن برخی آثار نمایشی از زندگی واقعی مردم سخن گفتهاند؛ آثاری که بیش از آنکه به تجربه زیسته انسانها نزدیک باشند، در پی نمایشهای بزرگ، روایتهای پرزرقوبرق یا جذب بازارهای وسیعتر هستند. در برابر این جریان، سینمای ایران بارها نشان داده که میتواند با کمترین امکانات، اما با بیشترین توجه به احساس و زیست انسانی، به مخاطبان جهانی دست پیدا کند.
سخنان کارگردان روس نیز دقیقاً بر همین ویژگی تأکید دارد. او سینمای ایران را نمونهای از هنری میداند که بدون ادعای سلطه بر جهان، قادر است بر دل مخاطب بنشیند؛ زیرا از جایی صادقانهتر و عمیقتر آغاز میشود: از عشق به مردم و زندگی آنان.
این نگاه، یادآور مسیری است که بسیاری از فیلمسازان ایرانی در دهههای مختلف پیمودهاند؛ مسیری که در آن کودک، مادر، پدر، خانواده، فقر، امید، تنهایی، ایمان، اخلاق و انتخابهای دشوار انسانی به موضوع اصلی سینما تبدیل شدهاند.
سینمای ایران، بهرغم تفاوتهای فرهنگی و زبانی، همواره توانسته با مخاطبان جهانی ارتباط برقرار کند. دلیل این ارتباط را باید در جهانی بودن احساسات انسانی جستوجو کرد؛ در اینکه رنج، عشق، نگرانی برای خانواده، تلاش برای حفظ کرامت، امید به آینده و ترس از فقدان، مفاهیمی مشترک میان همه انسانها هستند.
اورسولیاک نیز در سخنان خود بر همین جنبه تأکید دارد؛ او سینمای ایران را نه صرفاً سینمایی ملی، بلکه نمونهای از سینمایی میداند که از دل بومیترین روایتها به زبانی جهانی میرسد. فیلمهایی که درباره مردم یک کشور ساخته میشوند، اگر با صداقت و عشق همراه باشند، میتوانند از مرزها عبور کنند و برای انسانهایی در سرزمینهای دور نیز معنا پیدا کنند.
اظهارنظر یک فیلمساز روس درباره سینمای ایران، بهویژه در شرایطی که او خود در حال کار بر روی اثری بزرگ و کلاسیک چون «جنگ و صلح» است، نشان میدهد که سینمای ایران همچنان در ذهن و نگاه هنرمندان جدی جهان جایگاه قابل توجهی دارد.
این سخنان همچنین بار دیگر نشان میدهد که اعتبار سینمای ایران تنها وابسته به حضور در جشنوارهها یا دریافت جوایز بینالمللی نیست؛ بلکه بخشی از این اعتبار از تأثیری میآید که آثار ایرانی بر ذهن و احساس فیلمسازان، منتقدان و مخاطبان دیگر کشورها گذاشتهاند.
اورسولیاک در واقع به نکتهای اشاره میکند که شاید بتوان آن را یکی از مهمترین سرمایههای سینمای ایران دانست: توانایی سخن گفتن از مردم، بدون فاصله گرفتن از آنان.
امید به مسیری انسانیتر در سینمای روسیه
این کارگردان روس در ادامه سخنان خود ابراز امیدواری کرد که سینمای کشورش نیز بتواند چنین هدفی را دنبال کند؛ یعنی فیلمسازان روس با عشق، مهربانی و توجه بیشتری درباره مردمی که در کشورشان زندگی میکنند، فیلم بسازند.
این بخش از سخنان اورسولیاک نشان میدهد که او سینمای ایران را نه تنها بهعنوان موضوعی برای تحسین، بلکه بهعنوان الگویی برای تأمل در مسیر آینده سینمای روسیه مطرح میکند. الگویی که در آن، فیلمساز پیش از هر چیز باید نسبت خود را با مردم، زندگی و رنجهای جامعهاش روشن کند.
اقتباسی تازه از تولستوی برای سال ۲۰۲۸
سرگئی اورسولیاک در حال حاضر مشغول تولید مجموعهای تلویزیونی بر اساس رمان «جنگ و صلح» لئو تولستوی است. این پروژه بهعنوان یکی از اقتباسهای تازه از شاهکار ادبیات روسیه شناخته میشود و طبق گزارش رسانههای روسی، در پیوند با دویستمین سالروز تولد تولستوی در سال ۲۰۲۸ میلادی در دست تولید قرار دارد.
رمان «جنگ و صلح» از مهمترین آثار ادبی جهان است و تاکنون بارها در قالبهای مختلف سینمایی و تلویزیونی اقتباس شده است. ساخت نسخهای تازه از این اثر، آن هم از سوی فیلمسازی چون اورسولیاک، توجه رسانهها و علاقهمندان ادبیات و سینما را در روسیه و خارج از آن به خود جلب کرده است.
اکنون، تحسین این کارگردان از سینمای ایران در میانه چنین پروژهای، بار دیگر فرصتی فراهم کرده تا درباره جایگاه جهانی سینمای ایران و ویژگیهای متمایز آن سخن گفته شود؛ سینمایی که با تکیه بر انسان، خانواده، اخلاق و عشق به زندگی، همچنان میتواند برای فیلمسازان بزرگ جهان الهامبخش باشد.
انتهای پیام/*
