با نگاهی به نتایج آزمون تیمز ۱ در سال ۲۰۲۳.
ابراهیم سحرخیز
در یادداشت روز پایگاه خبری احوال نیوز آمده است ،کنجکاو بودم تا ببینم در هشتمین دور از مطالعات بین المللی روندهای آموزش ریاضیات و علوم ( تیمز ۱، سال ۲۰۲۳)، که از سال ۱۹۹۵ با هدف سنجش پیشرفت تحصیلی ریاضی و علوم دانش آموزان پایه چهارم و هشتم ، به فاصله زمانی چهار ساله اجرا می شود ، دانش آموزان ایرانی در میان کشورهای شرکت کننده از ۵ قاره جهان ، بویژه کشورهای منطقه آسیای جنوب غربی از چه موقعیت و جایگاهی برخوردارند؟ آیا توانسته اند در روند ۲۸ سال گذشته ، آهنگ رو به رشد یا امید بخشی را در آموزش ریاضیات و علوم تجربه کنند؟ برایم مهم بود کشوری که در سند چشم انداز خود، قصد کرده است در افق ۱۴۰۴ در خیلی از چیزها از جمله علم و فناوری در بین کشورهای منطقه ، سری میان سرها داشته باشد دانش آموزانش چقدر توانسته اند به قدر تلاش و توان خویش ، در تحقق این آرزو سهم و نقش داشته باشند؟! می خواستم بدانم ، مجریان ، برنامه ریزان ، مدیران و راهبران ستادی و صفی آموزش وپرورش که هربار با چنگ زدن به یک عذر و بهانه به عنوان مکانیزم دفاعی ، آسمان ریسمان به هم می بافتند ،این بار برای دسته گلی که به آب داده اند حرف تازه ای یا قصه ای بر آمده از وهم و خیال ، برای گفتن دارند ؟ برایم مهم بود بدانم بجز ۴ کشور افغانستان ، تاجیکستان ، قرقیزستان و ترکمنستان که از غایبان این آزمون بودند، ایران در بین ۲۴ کشور دیگر منطقه ، بویژه همسایه دیوار به دیوار مان یعنی ترکیه ، در آموزش ریاضیات و علوم پایه چهارم و هشتم از چه رتبه یا جایگاهی برخوردار است؟! مایل بودم بدانم کشورهای همیشه پیشگام در این آزمون، یعنی سنگاپور ، چین تایپه ،هنگ کنگ، کره جنوبی و ژاپن یا ماکائو، در دوره ابتدایی با پدیده ای که در ایران ما، تا دلت بخواد رایج است ، یعنی داشتن کلاس های شلوغ ۴۰ نفره به بالا ، کماکان دست و پنجه نرم کرده یا می کنند ؟! یا برای راه اندازی نهضت آموزش و توانمند سازی معلمان خود ، هنوز هم مثل ما زیر انواع بی حد و حسابی از شوراها، کارگروه ها ، همایش ها ،سمی ناهار ها و گردهمایی های شلوغ و بی حاصل ، همچنان دست و پای خود را گم کرده اند؟
تا اینکه با بارگذاری نتایج این آزمون ،کاشف به عمل آمد این بار ، بیشتر از دفعات قبل ، خیط کاشته ایم!! در بخش ریاضیات ،از مجموع ۵۸ کشور شرکت کننده در پایه چهارم مطالعات تیمز ۲۰۲۳، ایران با میانگین ۴۲۰ با ۰٫۸ انحراف استاندارد, پایین تر از نقطه وسط مقیاس یعنی میانگین ۵۰۰ ،عملکرد به مراتب ضعیف تری را در مقایسه با سه دورهی پیشین یعنی سال های ۲۰۱۱، ۲۰۱۵و ۲۰۱۹ از خود به نمایش گذاشته است و تنها چهار کشور با قعر جدول ، فاصله دارد . اینجا نیز گویا آموزش وپرورش قعر جدولی ما ،میل به آخر شدن دارد . ترکیه با میانگین ۵۵۳ خود را تا جایگاه هشتم جدول بالا کشیده است. در علوم پایه چهارم نیز ، جایگاه ایران در بین ۵۸ کشور شرکت کننده با میانگین ۴۳۲ ، در مقایسه نقطه میانی ۵۰۰ ،حال و روزی بهتر از ریاضی نداشت. بازهم این ترکیه بود که با قرار گرفتن در بخش بالایی جدول ، توانسته بود خود را تا جایگاه چهارمی بالا بکشاند. در ریاضیات پایه هشتم ، ایران در بین ۴۴ کشور شرکت کننده در تیمز ۲۰۲۳، با میانگین ۴۲۳ با افت چشمگیری در مقایسه با دو دوره پیشین خود یعنی سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۹ چهار یا پنج کشور با قعر جدول فاصله داشت. در علوم پایه هشتم نیز ایران با میانگین ۴۱۹ ، با سقوط آزادی وحشتناک ،ناباورانه نسبت به تمامی دوره های پیش از خود ،جزو ضعیف ترین ها بود که حتی نسبت به خیلی از همسایگان خود ، عملکرد به مراتب ضعیف تری داشت.
ناگفته نماند براساس نتایج آزمون بین المللی پرلز ۲۰۲۱ ،در اساسی ترین مهارت پایه ، یعنی خواندن که مهمترین ابزار برای یادگیری همه موضوعات درسی و غیردرسی حتی پیشرفت در زندگی یک دانش آموز به حساب می آید تنها یک درصد از دانش آموزان ایرانی در نقطه معیار عملکردی پیشرفته قرار دارند حال تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل !! اکنون نوبت وزارتخانه یا وزیر است تا با واکاوی یافته ها و داده های این مطالعه پژوهشی معتبر بینالمللی به کمک دیگر مطالعات پس رویدادی یا مقایسه ای به این دست، پرسش های اساسی پاسخ بگوید ۱)- چرا باید ایران« با ۱۲ هزار و نهصد ساعت آموزش رسمی از پایه اول ابتدایی تا پایان سال دوازدهم در مقایسه با میانگین جهانی هشت هزار ساعت » در رسیدن به اهداف آموزشی خود این چنین ناکام بماند ؟!
۲)- چرا باید با شتاب بخشی به کوچ اجباری معلمان و دانشآموزان برگزیده یا به اصطلاح نخبه به مدارس گلخانه ای یا همان« آموزش به شرط پول » به قیمت محروم کردن بیش از ۸۰ درصد از دانش آموزان این کشور از دسترسی به تربیت متوازن و با کیفیت ، آموزش وپرورش را با چنین گسست و شکاف عمیق طبقاتی روبرو کنیم ؟! چه دست یا دست هایی پشت این اپارتاید آموزشی یا خالص سازی قرار دارد که می خواهد همه چیز را با پول خرید و فروش کند ؟! ۳)- چرا هنوز هم سعی داریم با چشم پوشی و غفلت از دستاورد تربیتی و آموزشی بیش از نیم میلیون معلم بی انگیزه که به ناچار در دروسی به غیر از رشته دانشگاهی خود به تدریس در مدارس عادی دولتی اشتغال دارند در برابر اتفاقات افتاده سکوت پیشه کنیم ؟! ۴)- تا کی و تا کجا باید برای پر کردن کمبود چند صد هزار نفری معلم در کلاس های شلوغ و پر ازدحام مدارس عادی دولتی ، به ترفند تکراری و نخ نمای شده به کارگیری بازنشستگان ، به تاخیر انداختن زمان بازنشستگی معلمان ، دادن اضافه تدریس به شاغلان و تحمیل تدریس اجباری به مدیر و معاونان مدارس یا بسیج معلمان خرید خدماتی، متوسل شوید ؟! حاصل چنین نگاهی ، می شود نتایج اسف باری که امروز در آزمون های تیمز و پرلز شاهد هستید.
ادامه دارد….
انتهای پیام/*
