
مصطفی نباتینژاد: رصدخانه شهری باید بهعنوان شبکهای منسجم از دستگاههای تولیدکننده اطلاعات مراکز علمی تحلیلگران و مدیران تصمیمگیر فعالیت کند
علیرضا اقتصاد– پایگاه خبری احوال نیوز، به گزارش پایگاه خبری احوال نیوز، به نقل ازاداره ارتباطات رسانهای شهرداری اصفهان، مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان، با اشاره به ضرورت استقرار نظام حکمرانی دادهمحور در مدیریت شهری اظهار کرد: یکی از چالشهای اساسی مدیریت شهر، عبور از مرحله تولید و انتشار اطلاعات آماری و رسیدن به سازوکاری پایدار برای بهرهگیری از دادهها در تصمیمسازی و برنامهریزی است؛ مسیری که تحقق آن به شکلگیری و استقرار مؤثر رصدخانه شهری اصفهان وابسته است.
وی افزود: رصدخانه شهری را نباید صرفاً یک ساختمان، سامانه اینترنتی یا نمایشگر شاخصهای آماری تلقی کرد، بلکه این مجموعه باید بهعنوان شبکهای منسجم از دستگاههای تولیدکننده اطلاعات، مراکز علمی، تحلیلگران و مدیران تصمیمگیر فعالیت کند؛ شبکهای که با تدوین شاخصهای مشترک، جمعآوری و اعتبارسنجی دادهها، تحلیل تحولات شهری و انتشار نتایج، پشتوانه تصمیمگیری دقیقتر در مدیریت شهر باشد.
مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان، با اشاره به چارچوبهای بینالمللی در زمینه ایجاد رصدخانههای شهری بیان کرد: در راهنمای برنامه اسکان بشر ملل متحد نیز گردآوری، تحلیل، تفسیر و انتشار دادهها از جمله مأموریتهای اصلی این مراکز معرفی شده است؛ بر این اساس، اطلاعات تولیدشده باید مستقیماً در خدمت سیاستگذاری، برنامهریزی و سنجش عملکرد قرار گیرد.
نباتینژاد با تأکید بر اینکه انتشار آمارنامه بهتنهایی پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی مدیریت شهری نیست، تصریح کرد: آمارنامه شهر اصفهان تصویری ارزشمند از وضعیت بخشهای مختلف شهر ارائه میدهد، اما بهرهبرداری مستمر از این ظرفیت مستلزم ایجاد نظامی است که تغییرات شاخصها را در بازههای زمانی مختلف دنبال کند و امکان شناسایی و تحلیل روندهای شهری را فراهم آورد.
وی با اشاره به تدوین هجدهمین نسخه آمارنامه شهر اصفهان در سال ۱۴۰۴ خاطرنشان کرد: این مجموعه با مشارکت بیش از ۶۰ دستگاه اجرایی تهیه شده و ۲۰ فصل استاندارد بر مبنای طبقهبندی بینالمللی فعالیتهای اقتصادی دارد؛ همچنین فصل بیستویکم با عنوان مدیریت شهر، حدود ۳۰۰ شاخص مرتبط با فعالیتهای شهرداری را در بر میگیرد.
رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان ادامه داد: گستردگی اطلاعات گردآوریشده در آمارنامه، ظرفیت مناسبی برای استقرار نظام پایش شهری ایجاد کرده است، اما استفاده مؤثر از این ظرفیت به یکسانسازی تعاریف شاخصها، شناسایی دقیق منابع اطلاعاتی و استمرار فرایندهای اعتبارسنجی و بهروزرسانی دادهها نیاز دارد.
نباتینژاد با تشریح الزامات فنی و اجرایی ایجاد رصدخانه شهری گفت: برای هر شاخص باید تعریف مشخص، روش محاسبه استاندارد، منبع اطلاعاتی معتبر، دستگاه مسئول و دوره زمانی بهروزرسانی تعیین شود؛ علاوه بر این، زمان تولید و انتشار اطلاعات و ضرورت بازبینی یا اصلاح احتمالی آن نیز باید بهصورت شفاف مشخص باشد. وی افزود: رصدخانه شهری میتواند اطلاعات آمارنامه، دادههای مستمر دستگاههای اجرایی، شاخصهای برنامه راهبردی و گزارشهای عملکرد را در یک بستر مشترک به یکدیگر متصل کند؛ چنین ساختاری به مدیران شهری و اعضای شورای اسلامی شهر امکان میدهد تحولات و تغییرات شاخصهای شهری را بهصورت منظم دنبال کنند و پژوهشگران نیز بر پایه اطلاعات معتبر به بررسی و تحلیل مسائل شهر بپردازند.
مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان، دسترسی شهروندان به اطلاعات شهری را از دیگر کارکردهای مهم این ساختار دانست و اظهار کرد: فراهم شدن امکان مشاهده و درک اطلاعات مربوط به وضعیت شهر و میزان پیشرفت برنامهها، میتواند شفافیت عملکرد مدیریت شهری را افزایش دهد و زمینه تقویت پاسخگویی به شهروندان را فراهم سازد؛ البته انتشار عمومی دادهها باید با رعایت محرمانگی اطلاعات شخصی و ملاحظات امنیتی همراه باشد.
مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان، با تأکید بر ضرورت تبدیل دادهها به ابزار عملیاتی مدیریت شهر بیان کرد: اطلاعات زمانی از ارزش مدیریتی بیشتری برخوردار میشوند که در شناسایی مسائل، تعیین اولویتهای اجرایی، تخصیص منابع و ارزیابی نتایج مورد استفاده قرار گیرند؛ بنابراین رصدخانه شهری نباید به محلی برای نمایش مجموعهای از آمار و اطلاعات محدود شود، بلکه باید در فرایندهای واقعی تصمیمگیری و اداره شهر نقش مؤثر داشته باشد. وی ادامه داد: برای نمونه، اطلاعات جمعیتی و تغییرات الگوی سکونت در مناطق مختلف اصفهان میتواند مبنای بررسی تناسب خدمات عمومی با نیازهای جدید شهروندان قرار گیرد؛ همچنین دادههای مرتبط با حملونقل عمومی، فضای سبز، کیفیت هوا، مدیریت پسماند و زیرساختهای شهری ظرفیت قابل توجهی برای شناسایی مسائل، سنجش وضعیت موجود و ارزیابی اثربخشی راهکارهای اجرایی ایجاد میکنند.
مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان، تأکید کرد: پیگیری ایجاد و راهاندازی رصدخانه شهری اصفهان صرفاً یک مطالبه فناورانه نیست، بلکه ضرورتی برای اصلاح شیوه حکمرانی شهری به شمار میرود؛ هدف نهایی این است که اصفهان از شهری برخوردار از داده به شهری تبدیل شود که بر مبنای داده تصمیم میگیرد، عملکرد خود را ارزیابی میکند و در برابر شهروندان پاسخگوست.
انتهای پیام/*
