تحلیل حقوقی یادداشت تفاهم اسلامآباد از نگاه دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی
یادداشت خبری پایگاه خبری احوالنیوز،
تحلیل حقوقی «یادداشت تفاهم اسلامآباد» از نگاه دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی پژوهشگر حقوق بینالملل الملل عمومی و مدرس دانشگاه
علیرضا اقتصاد – پایگاه خبری احوال نیوز، به گزارش پایگاه خبری احوال نیوز، پایگاه خبری احوالنیوز
ـ گروه حقوقی و بینالملل، پایگاه خبری احوال نیوز، : دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی، حقوقدان حقوق بینالملل، در یادداشتی تحلیلی درباره متن منتشرشده موسوم به «یادداشت تفاهم اسلامآباد» میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، با حضور جمهوری اسلامی پاکستان بهعنوان میانجی، تأکید کرد که این سند در صورت احراز اصالت و تأیید رسمی، میتواند یکی از مهمترین چارچوبهای حقوقی ـ دیپلماتیک برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن باشد.
به گزارشپایگاه خبری احوال نیوز، متن یادشده که در دو صفحه منتشر شده، حاوی ۱۴ بند است و موضوعاتی چون توقف عملیات نظامی، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی، رفع تحریمها، آزادی کشتیرانی، برنامه هستهای ایران، آزادسازی داراییهای مسدودشده و تأیید توافق نهایی از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد را در بر میگیرد.
دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی، در این یادداشت با اشاره به ماهیت حقوقی سند نوشت: در حقوق بینالملل، عنوان یک سند بهتنهایی تعیینکننده آثار حقوقی آن نیست و آنچه اهمیت دارد، قصد طرفین، ادبیات الزامآور متن، تعهدات پیشبینیشده و سازوکار اجرای آن است. به گفته وی، اگرچه این متن «یادداشت تفاهم» نامیده شده، اما مفاد آن نشان میدهد که میتواند فراتر از یک بیانیه سیاسی ساده تلقی شود.
دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی، حقوقدان حقوق بینالملل افزود: تأکید سند بر توقف فوری و دائمی عملیات نظامی و خودداری از تهدید یا استفاده از زور، با اصول بنیادین منشور ملل متحد، بهویژه اصل منع توسل به زور و احترام به تمامیت ارضی دولتها، ارتباط مستقیم دارد.
دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی، همچنین بندهای مربوط به رفع تحریمها را از مهمترین بخشهای سند دانست و تصریح کرد: هرگونه توافق پایدار میان ایران و آمریکا بدون رفع واقعی، زمانبندیشده و قابل راستیآزمایی تحریمها، با دشواری جدی در اجرا روبهرو خواهد شد. به باور دکتر شریعتی کمالآبادی، رفع تحریمها باید از سطح اعلام سیاسی فراتر رفته و شامل آثار عملی در حوزه نفت، پتروشیمی، بانکداری، بیمه، حملونقل و دسترسی به داراییهای مسدودشده باشد.
در بخش دیگری از این یادداشت آمده است که موضوع برنامه هستهای ایران نیز در متن یادداشت تفاهم با رویکردی ترکیبی از تعهد، نظارت و مذاکره مطرح شده است. بر اساس تحلیل دکتر شریعتی کمالآبادی، نقش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در هر توافق نهایی باید روشن، فنی و قابل راستیآزمایی باشد تا از بروز اختلافات تفسیری در آینده جلوگیری شود.
این استاد و حقوقدان بینالملل با اشاره به حضور پاکستان بهعنوان میانجی نیز نوشت: میانجیگری پاکستان میتواند از منظر حقوق بینالملل، در چارچوب حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات ارزیابی شود و در صورت استمرار، به تقویت اعتماد و تسهیل اجرای تعهدات کمک کند.
دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی، در جمعبندی یادداشت خود تأکید کرد: «یادداشت تفاهم اسلامآباد»، در صورت صحت و رسمیت، بیش از آنکه پایان یک اختلاف باشد، آغاز یک فرآیند حقوقی و دیپلماتیک پیچیده است؛ فرآیندی که موفقیت آن به حسن نیت طرفین، شفافیت تعهدات، زمانبندی دقیق، ضمانت اجرا و نقشآفرینی مؤثر نهادهای بینالمللی وابسته خواهد بود.
دکتر علیرضا شریعتی کمالآبادی، در پایان خاطرنشان کرد: ارزش واقعی چنین سندی نه در انتشار متن، بلکه در قابلیت اجرای آن است. اگر تعهدات طرفین بهصورت متوازن، شفاف و قابل نظارت تنظیم شود، این یادداشت تفاهم میتواند زمینهساز کاهش تنش و شکلگیری یک چارچوب جدید در روابط ایران و آمریکا باشد.
انتهای پیام/*
