دکتر پوریا عادلی: درد را میخریم، سلامتی را نه
دکتر پوریا عادلی، متخصص رادیوانکولوژی
علیرضا اقتصاد, پایگاه خبری احوال نیوز ، دکتر پوریا عادلی ، حتماً شما هم این جمله را شنیدهاید که «پیشگیری بهتر از درمان است»،
اما بیایید لحظهای روراست باشیم: ما نهتنها برای پیشگیری هزینه نمیکنیم، بلکه حتی وقتی پای درمانِ خودِ بیماری به میان میآید هم دستبهعصا و مردد راه میرویم.
قصهٔ ما آدمهایی است که با وجود دردهای آزاردهنده، همچنان مُسکن میخوریم تا شاید خودبهخود خوب شود، اما در همان حال بیوقفه برای فستفود و سیگار هزینه میکنیم. این تناقض عجیب، شکاف عمیقی میان شعار و عمل ما آشکار میکند.
▫️ آنچه داستان را تلختر میکند، مقایسهٔ همین رفتار محتاطانه در هزینههای پزشکی با ولخرجی ما برای کالاهای ناسالم است. تصور کنید همان فردی که برای پرداخت ویزیت پزشک مردد است، چگونه بدون لحظهای درنگ برای یک پاکت سیگار، یک وعده فستفود چرب، نوشابهٔ پرشکر یا ساعات طولانی سرگرمیهای کمتحرک هزینه میکند. گویی بهدستآوردن پول برای خریدن عوامل بیماری آسان است، اما برای دفع همان بیماری، سخت و گران. ما حاضریم ماهانه مبالغ قابلتوجهی صرف خوراکیهای فرآوریشده، دخانیات و عادتهای ناسالم کنیم، اما همان مبلغ برای یک چکاپ ساده یا جلسهٔ مشاورهٔ تغذیه، ناگهان گزاف و غیرضروری جلوه میکند.
▫️ این رفتار متناقض ریشه در دو خطای روانشناختی مهم دارد: «سوگیری به حال» و «تخفیف هذلولی».
ذهن ما لذت آنی و پاداش فوری یک همبرگر چرب، یک پاکت سیگار یا لم دادن روی مبل را بسیار پررنگتر از عذاب وجدان یا بیماری سالهای بعد میبیند. لذت اکنون، بر سلامت فردا میچربد. از سوی دیگر، هزینهٔ درمان یا پیشگیری، پرداختی است قطعی و فوری از جیبمان، درحالیکه نتیجهاش موهوم و در آیندهای نامعلوم است. ما از ضرر قطعیِ کوچکِ امروز بیشتر میترسیم تا ضرر احتمالیِ بزرگِ فردا. ترس از اتلاف پول برای چیزی که شاید ضروری نباشد، بر ترس از بیماریای که هنوز فلجمان نکرده، غلبه میکند.
▫️ جالب اینجاست که صنایع تولیدکنندهٔ کالاهای مضر برای سلامت، دقیقاً همین سوگیریهای ذهنی ما را هدف میگیرند. آنها با طعمدهی اعتیادآور، تبلیغات وسوسهانگیز و در دسترسسازیِ ارزان، کاری میکنند که هزینه کردن برای محصولاتشان نهتنها آسان، بلکه لذتبخش به نظر برسد. در مقابل، سیستمهای سلامت معمولاً با زبانی خشک و هشداردهنده، ما را به هزینههایی دعوت میکنند که نتیجهشان نه امروز، که ده سال بعد مشخص میشود. طبیعی است که در این نبرد نابرابر، ذهن لذتطلب ما کدام سو را انتخاب میکند.
▫️ حقیقت ساده اما تلخ این است: ما نه از روی عقل، که از سر اجبار و فقط وقتی درِ چاه فاجعه ایستادهایم، برای سلامتی هزینه میکنیم، درحالیکه برای لذتهای ناسالم، همیشه اعتبار و بهانه داریم. شاید وقت آن رسیده که بپذیریم سلامتی نه یک وضعیت پیشفرض رایگان، که سرمایهای است که برای حفظش باید آگاهانه و پیشدستانه خرج کرد.
انتهای پیام/*
