سید حسام سید حسینی: بحران در بازار خودروهای کارکرده؛ نمونهکاوی وانت نیسان زامیاد
سید حسام سید حسینی: بحران در بازار خودروهای کارکرده؛ نمونهکاوی وانت نیسان زامیاد
یادداشت تحلیلی
بحران در بازار خودروهای کارکرده؛ نمونهکاوی وانت نیسان زامیاد
از شکاف قیمتی و فرسودگی ناوگان تا ضرورت تدوین چارچوب ملی ارزیابی
سیدحسام سیدحسینی قهه | پژوهشگر سیاستگذاری حملونقل
چکیده
بازار خودروهای کارکرده در ایران، بهویژه در حوزه وانتهای سبک نظیر نیسان زامیاد، با شکافهای عمیق قیمتی، نبود نظام ارزیابی شفاف و ناهماهنگی نهادهای سیاستگذار مواجه است. فقدان چارچوب ملی برای قیمتگذاری و کارشناسی این خودروها، زمینهساز بیثباتی بازار، زیان مصرفکنندگان، و تضعیف مشاغل حملونقل خرد شده است. تجربه وانت نیسان نشان میدهد که نوسازی ناوگان، شفافسازی قیمتها و طراحی سازوکار ارزیابی رسمی، ضرورتی فوری برای حمایت از اقشار کمدرآمد و اقتصاد مناطق محروم است.
۱. شکاف میان قیمت رسمی و بازار آزاد
با وجود اعلام قیمت رسمی حدود ۶۸۵ میلیون تومان برای نیسان زامیاد در سال ۱۴۰۴، بهای آن در بازار آزاد تا ۷۵۰ میلیون تومان نیز گزارش شده است. عرضه محدود، فعالیت واسطهگران و نبود نظارت کافی بر کانالهای فروش، از جمله عوامل شکلگیری این فاصله قیمتی هستند؛ موضوعی که عملاً به بیاعتمادی عمومی و فشار مضاعف بر خریداران واقعی منجر شده است.
۲. بحران در نظام کارشناسی خودروهای کارکرده
بیشتر وانتهای زامیاد موجود در بازار، مدلهای فرسوده ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ هستند. قیمتگذاری این خودروها، اغلب بر پایه توافق شفاهی یا ارزیابیهای محلی و غیرشفاف انجام میشود. نبود دستورالعمل افت قیمت، فقدان پایگاه ملی ثبت سوابق فنی، و نقش کمرنگ نهادهای صنفی، فضای بازار را برای خریداران خرد بهشدت ناامن کرده است.
۳. ناهماهنگی نهادی و آسیب به اقشار ضعیف
سیاستهای متناقض در فروش، نبود شفافیت در تخصیص حوالهها و بیتوجهی به کیفیت و ایمنی تولید، از جمله ضعفهای عملکرد نهادهای مسئول همچون وزارت صمت، زامیاد و شورای رقابت است. این وضعیت، مسیر خرید مستقیم را مسدود و زمینه را برای واسطهگری گسترده فراهم کرده است.
۴. راهکارهای پیشنهادی برای اصلاح بازار
تدوین دستورالعمل رسمی افت قیمت براساس میزان فرسودگی، آسیب بدنه، وضعیت فنی، سند مالکیت و سوابق بیمهای؛
طراحی سامانه ملی استعلام قیمت وانتهای کارکرده با همکاری وزارت صمت، بیمه مرکزی و کارشناسان رسمی؛
الزام درج شناسنامه فنی کامل در آگهیهای فروش؛
شفافسازی سیاستهای فروش زامیاد، انتشار جدول قیمتها و تسهیل خرید مستقیم برای مصرفکنندگان نهایی.
جمعبندی
بازار وانت نیسان، بهعنوان یکی از ارکان حملونقل محلی و اشتغال اقشار کمدرآمد، نیازمند مداخله فوری و هدفمند است. بدون چارچوب ارزیابی ملی، شفافسازی قیمتها و همافزایی نهادی، نهتنها ثبات بازار حاصل نمیشود، بلکه بحران در زنجیره توزیع کالا و معیشت خانوارهای محروم نیز تعمیق خواهد یافت. تدوین سازوکار کارشناسی و بازطراحی نظام عرضه، گامی ضروری در جهت عدالت اجتماعی و محرومیتزدایی است.
انتهای پیام /*
