لیلا ملکی، نویسنده: مشارکت؛ درگیری ذهنی و عاطفی اشخاص در موقعیت های گروهی است که آنان را بر می انگیزد تا برای دستیابی به هدف های گروهی یاری دهند و در مسئولیت کار شریک شوند.
بنابراین، مشارکت کنش است نه رفتار.
کنش به معنای تفسیر ذهنی واقعیت بیرونی در چارچوب باورهای اجتماعی فرد یا جامعه است. می توان گفت: کنش، همه حالات فکری، احساسی و رفتاری است که جهت گیری آن ها براساس الگوهای جمعی ساخت یابی شده اند.
به طور کلی ابعاد مشارکت فرهنگی را می توان شامل خلق و تولید ،توزیع ،مصرف و مبادله محصولات و خدمات فرهنگی- هنری دانست.
۱- بعد تولید در مشارکت فرهنگی: مشارکت در تولید فرهنگی به این معنا است که نهادها و ابزارهای لازم برای پرورش خلاقیت ها و توان های انسان در راستای آفرینش فرهنگی فراهم شود. این بعد از مشارکت فرهنگی سطوح مختلفی دارد. برای نمونه در سطح خرد شامل فعالیت های فردی مانند نقاشی و خوشنویسی است و در سطح کلان و جمعی فعالیت های سازمان یافته برای تولید مانند فیلم سینمایی و اجرایی یک نمایش را در بر می گیرد.
۲- بعد توزیع در مشارکت فرهنگی: به این معناست که افراد در توزیع کالاهای فرهنگی نقش و مشارکت داشته باشند.البته این بعد بیشتر ویژگی اقتصادی دارد و ممکن است بیشتر اصول و قواعد این حوزه درآن حاکم باشد.
۳- بعد مصرف در مشارکت فرهنگی: بعد مصرف در مشارکت فرهنگی در معنای وسیع شامل توجه کردن،تماشا،خواندن،گوش دادن،شرکت کردن و خرید تولیدات و خدمات است(آمار کانادا،۲۰۰۰،ص ۷).همچنین به عنوان ارزش دادو ستدهای مالی در خرید تعهد پرداخت،یا اجاره کردن تجهیزات و محتوای فرهنگی تعریف می شود.مصرف کالاهای فرهنگی عمدتا با توسعه فرهنگ مرتبط است و در خصوص جوامع جدید به کار می رود بیشتر کاربرد داردتا جوامع سنتی و برای استفاده از رسانه ها و وسایل فرهنگی(وسایلی که فعالیتهای فرهنگی باآن انجام می شود)متمرکز میشود(رجب زاده،۱۳۸۱،ص۴).مصرف کالاهای فرهنگی دارای اثرات خارجی مثبت بر جامعه است این اثرات مثبت در اقتصاد بازار آزاد نادیده گرفته می شود از این رو کالاهای فرهنگی در اقتصاد بازار آزاد که دولت در این زمینه به نفع مصرف کنندگان دخالت نمی کند کمتر مصرف خواهد شد و در نتیجه سرمایه فرهنگی کمتری در اقتصاد و بازار آزاد،در غیاب سیاست فرهنگی تولید می شود.با اعطای یارانه به کالاهای فرهنگی تقاضای مصرف کنندگان برای مصرف کالاهای فرهنگی افزایش یافته و تخصیص کارایی منابع ایجاد می شود نتیجه چنین سیاستی آن است که انباشت سرمایه فرهنگی توسعه پیدا می کند و منابع خارجی مصرف کالاهای فرهنگی درونی می شود.
۴-بعد مبادله و مشارکت فرهنگی:
مفهوم مبادله فرهنگی به عنوان یک بعد دیگر از مشارکت فرهنگی ،به فعالیت هایی اطلاق می شود که در حوزه تبادل فرهنگی قرار دارند.فرهنگ به عنوان عالی ترین دستاورد آدمی ویژگی انتقال پذیری دارد.در این میان آنچه حرف اول را می زند روابط نخستین در این حوزه می باشد.به عبارت دیگر،تاثیر گذاری فرهنگی هنگامی میسر است که از مجرای مردمی هدایت و انتقال یابد از این رو بهترین جایگاه برای تبادل فرهنگی کانون های مردمی و نه دولتی است.(سازمان ملی جوانان۱۳۸۲،ص۳۵-۳)
