دکتر پوریا عادلی: اصفهان و افق نوین دیپلماسی سلامت از تابآوری پس از بحران تا مرجعیت علمی منطقهای
اصفهان و افق نوین دیپلماسی سلامت؛ از تابآوری پس از بحران تا مرجعیت علمی منطقهای
دکتر پوریا عادلی
رادیوانکولوژیست
علیرضا اقتصاد – پایگاه خبری احوال نیوز ، دکتر پوریا عادلی: تحولات سالهای اخیر در جهان بار دیگر این واقعیت را آشکار کرده است که سلامت دیگر صرفاً یک مسئله پزشکی نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی امنیت انسانی، ثبات اجتماعی، توسعه اقتصادی و حکمرانی نوین محسوب میشود. در ادبیات جدید روابط بینالملل، سلامت به تدریج از یک موضوع بخشی به یک مؤلفه راهبردی تبدیل شده و «دیپلماسی سلامت» به عنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای قدرت نرم کشورها جایگاهی فزاینده یافته است.
دیپلماسی سلامت، که ریشههای آن به همکاریهای فرامرزی برای کنترل بیماریهای واگیر در قرن نوزدهم بازمیگردد، امروزه مفهومی بسیار گستردهتر یافته است. این رویکرد مجموعهای از تعاملات علمی، آموزشی، پژوهشی، فناورانه و درمانی را در بر میگیرد که از طریق آن کشورها و نهادهای علمی میتوانند ضمن ارتقای سلامت جوامع، زمینههای اعتمادسازی، توسعه همکاریهای پایدار و افزایش سرمایه بینالمللی خود را فراهم آورند. در این چارچوب، دانش پزشکی و ظرفیتهای نظام سلامت به سرمایهای راهبردی تبدیل میشوند که آثار آن فراتر از مرزهای جغرافیایی قابل مشاهده است.
تجربه بحرانهای اخیر نیز نشان داد که تابآوری جوامع تنها به توان اقتصادی یا زیرساختی آنها وابسته نیست، بلکه ظرفیت نظام سلامت در حفظ انسجام اجتماعی، مدیریت پیامدهای انسانی و بازگرداندن احساس امنیت به جامعه نقشی تعیینکننده دارد. در دوره پس از هر بحران، بازسازی اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی از مهمترین الزامات توسعه پایدار به شمار میرود و سلامت میتواند یکی از مؤثرترین بسترهای تحقق این هدف باشد.
در این میان، ایران از ظرفیتهای کمنظیری برای نقشآفرینی در عرصه دیپلماسی سلامت برخوردار است. شبکه گسترده آموزش علوم پزشکی، جایگاه علمی دانشگاههای کشور، نیروی انسانی متخصص، توانمندیهای دارویی و زیستفناوری و تجربه چند دهه ارائه خدمات سلامت در مقیاس ملی، مجموعهای از ظرفیتهای ارزشمند را ایجاد کرده است که میتواند در خدمت توسعه همکاریهای منطقهای و بینالمللی قرار گیرد.
در میان مراکز علمی کشور، اصفهان از جایگاهی ویژه برخوردار است. این شهر علاوه بر پیشینه تاریخی و فرهنگی شناختهشده، طی دهههای گذشته به یکی از مهمترین قطبهای آموزش پزشکی، پژوهشهای علوم سلامت و ارائه خدمات تخصصی درمانی در کشور تبدیل شده است. تمرکز دانشگاههای معتبر، مراکز تحقیقاتی فعال، بیمارستانهای تخصصی و فوقتخصصی و حضور گسترده پزشکان و پژوهشگران برجسته، اصفهان را در موقعیتی قرار داده که میتواند نقشی فراتر از یک مرکز درمانی ملی ایفا کند.
آنچه این ظرفیت را برجستهتر میسازد، همافزایی کمنظیر میان بخش دانشگاهی، نظام سلامت و بخش خصوصی درمان در اصفهان است. سرمایهگذاری بخش خصوصی در توسعه زیرساختهای درمانی، فناوریهای نوین تشخیصی و درمانی، مراکز تخصصی و فوقتخصصی و خدمات پیشرفته سلامت، در کنار توان علمی دانشگاهها، الگویی موفق از مشارکت دانش و سرمایه در حوزه سلامت ایجاد کرده است. این ظرفیت میتواند زمینه شکلگیری یک «زیستبوم سلامت» رقابتپذیر را فراهم آورد؛ زیستبومی که توان جذب همکاریهای علمی، آموزشی و درمانی منطقهای را داراست.
در حوزه بیماریهای غیرواگیر، بهویژه سرطان، این مزیتها اهمیت بیشتری پیدا میکنند. افزایش بار سرطان در کشورهای منطقه، نیاز روزافزون به خدمات تخصصی، فناوریهای نوین درمانی و برنامههای آموزشی پیشرفته را به یکی از مهمترین چالشهای نظامهای سلامت تبدیل کرده است. اصفهان با برخورداری از زیرساختهای علمی، درمانی و پژوهشی مناسب، ظرفیت آن را دارد که به یکی از مراکز مرجع منطقهای در آموزش، پژوهش و درمان سرطان تبدیل شود؛ جایگاهی که علاوه بر ارتقای سطح سلامت، میتواند به توسعه اقتصاد دانشبنیان سلامت و گردشگری درمانی نیز کمک کند.
امروز، در شرایطی که ضرورت بازسازی، افزایش تابآوری و تقویت سرمایه اجتماعی بیش از گذشته احساس میشود، سلامت میتواند به نقطه تلاقی توسعه، علم و همکاری تبدیل شود. آینده دیپلماسی سلامت نه صرفاً در اتاقهای سیاستگذاری، بلکه در دانشگاهها، مراکز پژوهشی، بیمارستانها و شبکههای علمی رقم خواهد خورد. اصفهان با برخورداری از سرمایه انسانی ممتاز، زیرساختهای علمی پیشرفته و توانمندیهای قابل توجه بخش خصوصی، این ظرفیت را دارد که به یکی از بازیگران اصلی دیپلماسی سلامت در غرب آسیا تبدیل شود.
انتهای پیام/*
