دکتر محمود سقائی: تأمین سریع اطلاعات و تعمق بر روی آن‌ها با هم منافات دارد و این دو با هم در یک جا جمع نمی شوند

دکتر محمود سقائی: تأمین سریع اطلاعات و تعمق بر روی آن‌ها با هم منافات دارد و این دو با هم در یک جا جمع نمی شوند

دکتر محمود سقائی: مروری بر آثار مفید و مخرب شبکه‌های اجتماعی

مروری بر آثار مفید و مخرب شبکه‌های اجتماعی

دکترمحمود سقائی

شبکه‌های اجتماعی برنامه‌های کامپیوتری هستند که از طریق آن‌ها مردم و سازمانها از طریق تشکیل گروه‌ها و انجمن ها بسادگی و با هزینه نسبتاً کمی به تبادل و اشتراک اطلاعات، ایده ها، علایق، تصاویر و ویدئو می پردازند. اکثر این شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر تکنولوژی موبایل بوده و محیطی پر تعامل برای بحث و تبادل آراء و به اشتراک گذاری فراهم میکنند. این شبکه‌ها تغییرات شگرفی در ارتباطات بین فردی ایجاد کرده‌اند. تعداد شبکه‌های اجتماعی زیاد است و روز بروز در حال افزایش است. برخی از شبکه‌های اجتماعی مشهور عبارتند از: فیس بوک، واتز اپ، تلگرام، اینستاگرام و تویتر.

در بین کاربران اینترنت، روی آوری به شبکه‌های اجتماعی در مقایسه با سایر سایت‌ها بسیار بیشتر به چشم میخورد. آمار نشان میدهد که استفاده از شبکه‌های اجتماعی هر سال نسبت به سال قبل به میزان حداقل دو برابر افزایش می یابد. شبکه‌های اجتماعی علاوه بر تبادل و اشتراک داده ها، وسیله شده است برای کسب شهرت و درآمد برای برخی افراد یا سازمانها در سطح جهانی، منطقه ای یا کشوری.

شبکه‌های اجتماعی را می‌توان به انواع زیر طبقه بندی کرد: بلاگ، شبکه‌های شغلی یا حرفه ای، شبکه‌های تجاری، فوروم، میکروبلاگ، اشتراک تصویر، شبکه‌های بررسی محصولات و سرویس ها، بازی‌های اجتماعی، اشتراک ویدئو و دنیای مجازی

اجزای فنی شبکه اجتماعی

۱- هویت فردی: افراد به درجات مختلف ممکن است هویت خود را در شبکه‌های اجتماعی بصورت واقعی یا غیرواقعی در معرض قرار دهند. هویت فردی شامل اطلاعاتی زیر میباشد: نام، نام خانوادگی، سن، جنس، حرفه، موقعیت، عکس شخصی و سایر اطلاعاتی که به نوعی به کشف هویت فرد کمک میکند

۲- مکالمه و مباحثه: نشان دهنده میزان ارتباط افراد در شبکه‌های اجتماعی است. بسیاری از شبکه‌های اجتماعی فقط به همین منظور یعنی تقویت مباحثه بین افراد تشکیل شده است. این مباحثات به دلائل مختلف و به صور گوناگون ممکن است روی دهد. پاره‌ای از این دلائل به قرار زیر است: آشنائی با افراد جدید دارای طرز فکر مشابه، جستجو برای یافتن علاقه واقعی، تقویت اعتماد به نفس، آشنائی با ایده‌ها و موضوع های جدید، رساندن پیغام خود به گوش جهانیان، کمک در جهت اقدام‌های بشردوستانه، خیرخواهانه، بهبودی محیط زیست، مسائل اقتصادی، و سیاسی

۳- به اشتراک گذاری: نشان دهنده وسعت تبادل و توزیع مطالب توسط کاربران است. در بسیاری از موارد، برداشت اصلی از شبکه اجتماعی همانا به اشتراک گذاری می باشد. گاهی نیز مطالب به اشتراک گذاشته شده واسطه و یا دلیلی است برای ایجاد ارتباط با افراد در شبکه‌های اجتماعی.

۴- حضور: نشان دهنده میزان دسترسی و سهولت یافتن افراد مختلف مورد نظر در شبکه‌های اجتماعی، چگونگی یافتن فرد خاصی در یک شبکه اجتماعی، اینکه تا چه فرد پیدا شده با فرد واقعی مورد نظر ما مطابقت دارد و اینکه فرد مورد نظر تا چه حد در دسترس می باشد.

۵- ارتباطات: نشان دهنده وسعت ارتباط افراد با یکدیگر است. ارتباط ممکن است فقط بصورت بودن در لیست دوستان فرد باشد و یا ممکن است بصورت مباحثه، تبادل مطالب و رسانه، گردهم آئی آن لاین و حتی قرار ملاقات حضوری باشد.

۶- شهرت: نشان دهنده میزان شناسائی همگانی یک فرد توسط افراد دیگر در یک شبکه اجتماعی می باشد. در شبکه‌های اجتماعی شهرت معانی مختلف ممکن است داشته باشد. در اکثر موارد منظور از آن اعتماد و یا علاقه (لایک) می باشد. اکثر شبکه‌های اجتماعی دارای ابزاری هستند که کاربران میتوانند در مورد موضوعات مختلف اظهار اعتناد یا لایک بکنند و بدین وسیله میزان شهرت یک موضوع و به تبع آن کاربرانی که آن موضوعات را ارائه کرده‌اند فراهم می شود.

۷- گروه‌ها: نشان دهنده قابلیت شبکه اجتماعی برای تشکیل گروه‌ها و زیرگروه های مختلف توسط کاربران می باشد. گروه‌ها در شبکه‌های اجتماعی به اسامی مختلف عرضه می‌شوند مانند گروه، طرفدار، دنباله رو، تماس و غیره. هرچه تعداد و وسعت گروها و سعولت ایجاد آن‌ها بیشتر باشد، شبکه مورد نظر اجتماعی تر است.

یکی از مسائل عمده در شبکه‌های اجتماعی این است که فرد نمی‌تواند کنترل کامل بر روی پیغام های ارسالی خود داشته باشد. بدین معنی که این پیغام ها پس از ارسال دیگر قابل حذف و یا تغییر و ویرایش نمی باشند. اغلب اوقات فرد ارسال کننده پیغام به هدف واقعی خود برای ارسال آن پیام دست نمی یابد و بسیاری از مواقع، آثار غیر منتظره ای از پیام‌ها بروز میکند که به هیچ عنوان مورد نظر فرد ارسال کننده پیان نبوده است. اگرچه با دقت و رعایت نکات مختلف قبل از ارسال پیام این موضوع تا حدی قابل کنترل است، ولی اغلب اوقات برداشت افراد با یکدیگر متفاوت بوده و یک پیام ممکن است واکنش‌های غیر منتظره ای را در بر داشته باشد. تنها چیزی که میتوان گفت این است که افراد در مباحث مختلف شرکت میکنند با این امید که بتوانند تأثیر قابل توجهی بر روی  آن مباحثه بگذارند. اینکه در عمل این موضوع محقق می‌شود یا خیر، نکته دیگری است که تابع عوامل و متغییر های بسیار زیادی میباشد. افراد به راحتی ممکن است نظر یک فرد را به میزان گسترده ای قبول کنند و جو بسیار سنگینی ایجاد شود، در حالیکه فرد صادر کننده پیام اصولاً ممکن است فاقد صلاحیت و تبحر لازم در آن مورد خاص باشد و حتی گاهی خود فرد ارسال کننده پیام ممکن است نیت دیگری غیر از آن چیزی که حاصل شده است داشته باشد.

روی آوری به شبکه‌های اجتماعی

بیشترین میزان جمعیت جوان در شبکه‌های اجتماعی از کشورهای خاورمیانه و آمریکای شمالی می باشد. در این کشور ها ۴۵ – ۳۵ درصد افراد زیر ۲۵ ساله هستند و همین طیف جوان بیشترین کاربران شبکه‌های اجتماعی را تشکیل میدهند.

آمار کابران شبکه‌های مختلف (آوریل ۲۰۱۶)

۱- فیس بوک: ۱،۵۹۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۲- واتزآپ: ۱،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۳ – فیس بوک برای موبایل: ۹۰۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۴- شبکه کیوکیو: ۸۵۳،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۵- ویچت: ۶۹۷،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۶- کیوزون: ۶۴۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۷- تامبلر: ۵۵۵،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۸- اینستاگرام: ۴۰۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۹- تویتر: ۳۲۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۱۰- بیدو تیبا: ۳۰۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۱۱- سکایپ: ۳۰۰،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۱۲- وایبر: ۲۴۹،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۱۳- سیناوایبو: ۲۲۲،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۱۴: لاین: ۲۱۵،۰۰۰،۰۰۰ کاربر

۱۵- سنپ چت: ۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰

مشکلات شبکه‌های اجتماعی

با پیدایش شبکه‌های اجتماعی، تعامل چهره به چهره افراد رو به کاهش گذاشت و از طرف دیگر ارتباطات منفی از قبیل زورگیری مجازی، توهین به دیگران، و سوء‌استفاده جنسی با تسهیلات بیشتری رو به فزونی نهاد. شبکه‌های اجتماعی ممکن است بطور زودهنگام کودکان را در معرض اطلاعات مضر در مورد سوژه هائی مانند مشروبات الکلی، دخانیات و رفتارهای جنسی قرار دهد.

شبکه اجتماعی تویتر بطور وسیع و روزافزونی مورد سوءاستفاده تبلیغاتی تولیدکنندگان کالاهای مختلف قرار میگیرد. در این رابطه تولیدکنندگان مختلف با استفاده از تکنولوژی های مختلف و سوء‌استفاده از اعتماد افراد، سعی در افزایش دنباله رو های خود در شبکه تویتر میکنند.

برای شبکه‌های اجتماعی مشکلات مختلفی از قبیل اختلاف در توزیع اطلاعات و اخبار، قابل اعتماد بودن اطلاعات ارائه شده، مشکل تمرکز و دقت افراد بر روی اطلاعات ارائه شده، مشکلات مربوط به مالکیت مادی و معنوی محتوی میتوان برشمرد. در زیر به پاره‌ای از آن‌ها اشاره میشود.

۱- اختلاف در توزیع اطلاعات: میزان و کیفیت دسترسی به اطلاعات مختلف ممکن است بین اقشار مختلف جامعه بسیار متفاوت باشد. در سیستم مدرن جامعه اطلاعات، عده‌ای ممکن است بیشتر تولید کننده اطلاعات و عده‌ای دیگر منحصرا مصرف کننده آن می شوند. علت این پدیده همانا در سیستم آموزش و پرورش و نحوه برخورد آموزگاران از نظر پرورش تفکر انتقادی می باشد.

۲-  مشکل اعتماد به اطلاعات: محتوای دیژیتال تولید شده توسط کاربران اغلب با دیده شک و تردید مورد نگرش واقع می‌شود و سایر کاربران به عنوان یک منبع موثق به آن نگاه نمیکنند. در این فقدان اطلاعات زمینه‌ای در مورد صحت محتوای ارائه شده، انگیزه و مهارت ویراستاران مطالب، با ثبات بودن اطلاعات ارائه شده، میزان پوشش دادن به جنبه‌های مختلف مربوط به بحث و ازائه مطالب مستند از مهمترین عللی است که سبب عدم اطمینان کاریران به محتوای ارائه شده را باعث میشود.

از طرف دیگر شبکه‌های اجتماعی از مهمترین منابع خبررسانی می باشند. شبکه‌های اجتماعی جزء مهمترین منابعی هستند که مورد استفاده افراد بصورت آن لاین قرار می گیرند. به هرحال اخبار منشاء گرفته از شبکه‌های اجتماعی کمتر از سایر منابع سنتی مورد اطمینان هستند. تحقیقات نشان داده که اطمینان به اخبار شبکه‌های اجتماعی با افزایش سن کاهش می یابد، و افراد ۲۴ الی ۳۵ ساله بیشترین اعتماد را به شبکه‌های اجتماعی دارند.

۳-  تمرکز و دقت: بعضی صاحب نظران معتقدند که تأمین سریع اطلاعات و تعمق بر روی آن‌ها با هم منافات دارد و این دو با هم در یک جا جمع نمی شوند. به گفته نیکولاس کار، رسانه‌ها فقط کانال انتقال اطلاعات نیستند، آن‌ها همچنین الگو و روند تفکر انسان را نیز شکل میدهند. رسانه‌ها در کل و شبکه‌های اجتماعی بطور اختصاصی سبب کاهش ظرفیت تمرکز و دقت انسان میشوند. تفکر متمرکز و دقیق چندین مزیت دارد. از جمله افزایش توانائی تفسیر متن و برقراری ارتباطات غنی ذهنی. به هر حال در شبکه‌های اجتماعی به لحاظ جریان بسیار زیاد اطلاعات و تمایل انسان برای تسهیل در خواندن مطالب، تمرکز و دقت ذهنی کاهش می‌یابد و لذا ویژگی‌های مفید تفکر عمیق، هنگام مشغولیت ذهن شبکه‌های اجتماعی وقوع پیدا نمی کند.

۴- تأثیر واقعی ناچیز: از نظر مالکولم گلدول، نقش شبکه‌های اجتماعی نظیر فیس بوک و تویتر در انقلابها و تظاهرات، بیش از حد پررنگ جلوه داده شده است. شبکه‌های اجتماعی اگرچه موجب تسهیل در ارتباطات و لذا اعتراضات اجتماعی می گردند، اما از سوی دیگر تأثیر آن اعتراضات را بشدت کاهش می دهند. مالکولم گلدول تفاوتی اساسی بین فعالان اجتماعی واقعی (غیرمجازی) و فعالان شبکه‌های اجتماعی قائل است. وی معتقد است که تنها فعالان اجتماعی واقعی هستند که می توانند تأثیرات اجتماعی شگرفی داشته باشند. فعالیت اجتماعی واقعی شامل، ارتباطات فیزیکی قوی، سازماندهی، هماهنگی تیمی، تولید انگیزه و عنصر فداکاری از طریق قرار دادن خود در معرض خطر می باشد، که همگی این‌ها از عناصر اصلی در پررنگ نمودن نقش فعال اجتماعی واقعی می باشد. در حالیکه، فعالیت اجتماعی مجازی، اصولاً مبتنی بر ارتباطات بسیار سست و خالی از ریسک می باشد. در‌واقع شبکه‌های اجتماعی از طریق کاهش میزان شجاعت لازم برای مشارکت در امور، سبب مشارکت بیشتر میشوند، ولی به هیچ عنوان سبب افزایش شجاعت و انگیزه افراد برای فعالیت اجتماعی نمیگردند. به عنوان مثال موفقیت یک فعال فیس بوک به هیچ عنوان از طریق افزایش انگیزه در افراد برای انجام فداکاری واقعی نیست. وقتی که افراد آمادگی و انگیزه لازم برای مخاطره و فداکاری ندارند، تنها کاری که شبکه‌های اجتماعی مانند فیس بوک می‌تواند انجام دهد این است که آن‌ها را به سوی انجام کارهائی سوق دهد که انجام آنها نیاز به انگیزه آنچنانی ندارد و متحمل مخاطرات چندانی نمی شود.

۵- مالکیت محتوا: محتوای شبکه‌های اجتماعی حاصل تعامل کاربران سایت هر شبکه اجتماعی است. در مورد مالک واقعی این محتوی همیشه بحث و جدل‌های زیادی وجود داشته است چرا که این محتوی توسط کاربران ایجاد شده و از طرفی بر روی سایت یک مؤسسه خاص قرار دارد. مشکل دیگر در این رابطه همانا امنیت اطلاعات و محافظت از آن‌ها در مقابل استفاده های ناخواسته توسط مالک سایت یا عوامل خارجی و یا حکومتی است. مهمترین مثال از این نوع همانا استفاده از حساب کاربران برای ارسال ایمیل‌های تبلیغاتی برای آن‌ها می‌باشد که مزاحمت‌های زیادی برای آن‌ها ایجاد میکند. مثال دیگر استخراج داده‌ها از روی محتوای کابران برای بانک های اطلاعاتی خصوصی و سپس فروش آن اطلاعات بدون در نظر گرفتن حقوق کاربران می باشد. در‌واقع می‌توان گفت که حاصل کار مالکین واقعی محتوا در شبکه‌های اجتماعی اکثرا در جهت منافع کمپانی های مالک سایت میزبان شبکه اجتماعی مورد استفاده قرار میگیرد و بندرت مالکان حقیقی آنکه کاربران باشند از مزایای واقعی آن استفاده میکنند.

۶- محرمانگی اطلاعات کاربران: بسیار اتفاق می‌افتد که شبکه‌های اجتماعی بدون رضایت کاربران اطلاعات آن‌ها بکمک نرم‌افزار های ردیاب مختلف در جهت منافع خود استخراج میکنند. گاهی نیز سازمانهای اطلاعاتی و یا کارفرمایان از طرق مختلف قانونی و غیرقانونی در صدد استخراج داده‌های کاربران و یا کارمندان خود از شبکه‌های اجتماعی برمیآیند. به همین خاطر اکثر افراد با هویت‌های غیرواقعی در این شبکه‌های عضو می‌شوند که خود مشکلات و تبعات دیگری در پی دارد. از سوی دیگر قوانین بسیاری از شبکه‌های اجتماعی و در راس آن‌ها فیس بوک اجازه عضو شدن با مشخصات غیرواقعی به کاربران را نمیدهد و در صورت وقوف به این موضوع بلافاصله نسبت به تحریم کاربر اقدام میکند. گاهی نیز بعضی از کاربران مبادرت به سوء‌استفاده از سایر کاربران در شبکه‌های اجتماعی می کنند.

تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر روی روابط فردی

افراد عموما برای ارضای نیازهای اجتماعی خود به شبکه‌های اجتماعی روی می‌آورند ولی اغلب اوقات این نیاز آن‌ها برآورده نمیشود. اشخاصی که از تنهائی رنج میبرند، بسوی شبکه‌های اجتماعی برای جلب حمایت عاطفی جذب میشوند. مشکلی که این پدیده در بر دارد همانا کاهش روابط واقعی و مؤثر اجتماعی از طریق کاهش تعامل چهره به چهره است. عبارت معروف «باهم تنها» از همین تضاد در روابط واقعی و مجازی نشأت میگیرد. افراد به تدریج عادت میکنند که ارتباطات مجازی را جایگزین ارتباطات واقعی کنند و پدیده از آن‌ها موجودی منزوی تولید میکند. اغلب مشاهده می‌شود که رفتار افراد بصورت آنلاین بسیار متفاوت با رفتار واقعی آن‌ها است و حتی به راحتی مبادرت به توهین و هتک حرمت دیگران میکنند در حالیکه در روابط واقعی خود کاملاً خویشتن دار بوده و بسیار متفاوت از چهره مجازی خود عمل میکنند، که این موضوع عبارت معروف «شیطان مجازی» را تداعی میکند. اغلب پیش می‌آید که کاربران عجولانه پیامی را ارسال میکنند و از آنجا که پیام ارسال شده دیگر قابل کنترل و حذف نیست، تبعاتی برای آن‌ها ممکن است در بر داشته باشد و باعث می‌شود که آن‌ها دائماً در نوعی نگرانی و استرس بخاطر ترس از برملا شدن رفتارشان داشته باشند.

مطالعات نشان داده است که هرچه میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی بیشتر باشد، مقدار اعتماد به نفس فرد بیشتر کاهش می یابد، و فرد دچار عقده حقارت میگردد. همچنین نشان داده‌اند که افرادی که بیش از حد به رقابت اجتماعی و به اصطلاح چشم و هم چشمی اهمیت میدهند بیش از سایرین به شبکه‌های اجتماعی روی می‌آورند. این افراد در شبکه‌های اجتماعی با خواندن پیامهای همدیگر زندگی فردی خود را با هم مقایسه مکنند و بتدریج یاد میگیرند که زندگی خود را طوری نشان دهند که بیشتر به مزاق دوستان آنلاین شان جور در آید و از آنجا که زندگی واقعی فرد ممکن است بدانگونه در شبکه‌های اجتماعی مینماید، نباشد، این تناقض ممکن است سبب کاهش اعتماد به نفس و بروز افسردگی در وی شود. تحقیقات نشان داده که هرچه فرد زمان بیشتری صرف فیس بوک بکند، احساس رضایت کمتری از زندگی خود خواهد داشت. در شبکه‌های اجتماعی افراد بصورت آگاهانه سعی دارند از خود چهره ای دیگر که مثبت تر است به دیگران نشان دهند و لذا  چنانچه در آن شبکه‌ها مورد پذیرش واقع نشود  یا مورد انتقاد دیگران قرار گیرد، دچار حالتی به اصطلاح درد عاطفی میگردند که آن‌ها را به سوی تعاملات انتقامجویانه در شبکه‌های اجتماعی سوق میدهد و سبب بروز واکنش‌های غیرمنطقی در آن‌ها نسبت به دیگران میشود.

یکی دیگر از آثار مضر شبکه‌های اجتماعی بر روی رفتار فردی به این صورت است که تعاملات مجازی که با عصبانیت و یا ابراز احساسات زیادی صورت گرفته گاهی موجب بروز رفتارهائی در دنیای واقعی میگردد که اغلب مخاطرات زیادی برای فرد ایجاد میکند. گاهی نیز فردی بصورت آنلاین مورد تهدید فرد یا افرادی قرار میگیرد و باعث استرس و نگرانی وی از به وقوع پیوستن این تهدیدات در دنیای واقعی میگردد.

اینکه آیا اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی را باید به عنوان یک بیماری در نظر گرفت، مورد اختلاف نظر است. محققین نشان داده‌اند که یکی از مهمترین علل اعتیاد به اینترنت همانا استفاده بیش از حد از شبکه‌های اجتماعی است. در کشور انگلستان کلینیک های ترک اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی هم‌اکنون مرسوم است و بسیاری از آن‌ها گزارش‌ها زیادی از درمان موفق این افراد ارائه کرده اند.

در شبکه‌های اجتماعی معنی و مفهوی دوست و دوستی بسیار متفاوت از دنیای واقعی است. دوستی در دنیای واقعی دارای ویژگیهای خاصی از قبیل برور علائق مشترک، دوجانبه بودن ارتباط، اعتماد، و محرم دانستن همدیگر است. بنابراین لازمه دوستی وجود این حالت محرمانگی و خصوصی بین دوفرد است که لزوماً سایر افراد از این رابطه خارج هستند. بنابراین چیزی تحت عنوان دوستی عمومی به آن صورت که در شبکه‌های اجتماعی است، در اصل عبارت حاوی تناقض بوده و فاقد معنی است و ربطی به دوستی در دنیای واقعی ندارد.

آثار مفید شبکه‌های اجتماعی

بسیاری از آثار مضر شبکه‌های اجتماعی که تا کنون ذکر شد، ممکن است تحت شرایط استفاده صحیح تبدیل به آثار مفید آن شود. شبکه‌های اجتماعی ابزار مفیدی برای مستند سازی خاطرات، یادگیری و کنجکاوی در موضوعات مختلف می باشد. همچنین در شبکه‌های اجتماعی فرد فرصتی برای معرفی خود پیدا میکند و روابط دوستانه ای به هم میزند. ارتباطات مفید در دنیای مجازی میتواند بصورت محرمانه تری نسبت به دنیای واقعی شکل گیرد و بدور از مزاحمت‌های دیگران صورت گیرد. در دنیای مجازی هر فردی این فرصت را پیدا میکند که تولید محتوی نماید و از این طریق به شبکه‌ افراد همفکر با خود وصل شود و به همین نسبت افرادی بیشتری فرد را خواهند شناخت. شبکه‌های اجتماعی متشکل از افراد همفکر از طریق مشارکت دسته‌جمعی سبب تولید محتوای غنی تر و مفید تر میشود. مثال بارز این پدیده ویکی ها و در راس آن شبکه ویکی پدیا است. شبکه‌های اجتماعی ابزار مفیدی برای تبلیغات سیاسی افراد برای خود است.

از دیگر فواید شبکه‌های اجتماعی، مرور انتقادی کالاها و سرویس ها و رأی دادن بر له یا علیه آنها است. بدین ترتیب یک منبع غنی از نظرات کاربران در مورد این محصولات تولید میگردد که به مرور ایام تکامل بیشتری می یابد.

نتیجه‌گیری

گستردگی استفاده از شبکه‌های اجتماعی و ابزار های مربوطه برای ادوات مختلف، موجب شده است که این پدیده نقش مهمی در زندگی بشر در قرن جاری داشته باشد. اگرچه آثار مضر و مخرب شبکه‌های اجتماعی به وضوح بسیار بیشتر از آثار مفید آن است، روشن است که استفاده معقول و صحیح از این ابزار میتواند کمک شایان توجهی برای بهبود کیفیت زندگی بر روی کره خاکی داشته باشد.

منابع

۱٫ Social media. [https://en.wikipedia.org/wiki/Social_media]

۲٫ Small Change, Why the revolution will not be tweeted.[http://www.newyorker.com/magazine/2010/10/04/small-change-malcolm-gladwell]http://scholar.google.com/citations?user=iCabiLYAAAAJ&hl=en

انتهای پیام/*