دکتر محمود رضا باقری تودشکی : معایب حذف چهار صفر از پول ملی / ۱۲ مزیت حذف صفرها از پول ملی
دکتر محمود رضا باقری تودشکی :مزیت ها و معایب حذف چهار صفر از پول ملی/۱۲ مزیت حذف صفرها از پول ملی
دکتر محمود رضا باقری تودشکی در گفتگو با پایگاه خبری احوال نیوز در باره ی مزیت ها و معایب حذف چهار صفر از پول ملی گفتند :
بعد از کشوقوسهای زیاد برای حذف صفر از پول ملی ظاهراً بانک مرکزی به این نتیجه رسیده است که در جهت حذف ۴ صفر گام هایی را بردارد و این تصمیمش را در طراحی ۵۰ هزارتومانی جدید تا حدودی عملیاتی کرده است.
ولیالله سیف رییس کل وقت بانک مرکزی در باره حذف صفر از پول ملی ، گفته بود: جمعبندیها این بود که پیشنهاد مستقلی از سوی دولت و بانک مرکزی به مجلس ارسال شود که اگر بهتصویب برسد منجر به حذف ۴ صفر از پول ملی میشود.
اما در نهایت جمعبندی آن هنگام دولت این شد که فعلاً رفورم پولی انجام نشود، (رفورم پولی یعنی حذف صفراز پول ) . آنچه در این مرحله مدنظر قرار گرفته بود، این است که فعلاً تومان را بهعنوان واحد پول ملی کشور در نظر بگیریم و در یکی دو سال آینده و پس از استمرار و پایداری تورم تکرقمی، صفرها از پول ملی حذف شود، بنابراین اجرای این طرح به آینده موکول شد.
از زمان اعلام این تصمیم دولت حدود ۲ سال میگذرد ولی هنوز خبری از رسمی شدن واحد پول ملی ایران نیست و دولتیها و مسئولان بانک مرکزی هم خبر جدیدی از این طرح ندادهاند.
با این حال، در روز های اخیر در مراسمی با حضور رئیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد از اسکناسهای جدید ۵۰ هزار تومانی رونمایی شد.
نکته مهم و البته مرتبط با این گزارش، در رونمایی از اسکناسهای ۵۰ هزار تومانی این است که در طرح جدید این اسکناسها تغییر واحد پول ملی به تومان ظاهراً و عملاً اجرایی شده است.
همانطور که در ظاهر ایرانچکهای جدید ۵۰ هزار تومانی پیداست، بانک مرکزی ۴ صفر را کمرنگ کرده و با برجسته کردن ۵۰ عملاً تومان را در این اسکناسها زنده کرده است.
البته چاپ این گونه اسکناس ها ، قبلاً هم با چاپ اسکناس ده هزار ریالی انجام شده است. در ابتدای رونمایی از این اسکناس ، این سوال برای افراد پیش آمد که اسکناس جدید چه تفاوتی با اسکناسهای قبلی دارد و معنای عدد یک انگلیسی روی آن چیست؟
جدا از تغییرات ظاهری، برخی عدد ۱ انگلیسی روی این اسکناس را یکی از نشانه های تغییر وجه رایج کشور می پنداشتند اما با توجه به اظهار نظرها به نظر میرسید که با ویژگی امنیتی الکتروتایپ روبهرو هستیم.
در آن هنگام رییس سازمان تولید اسکناس و مسکوک بانک مرکزی درباره دلیل انگلیسی بودن این رقم میگوید: «دلیل خاصی ندارد و معمولاً در طراحی تمام اسکناس های دنیا این گونه است که یک طرح امنیتی بر روی آن وجود دارد که در دو طرف اسکناس درج میشود و در مقابل نور این طرح کامل خواهد شد. در طراحی و چاپ تمام اسکناس های قبلی هم این موضوع وجود داشت که در طراحی جدید اسکناس هزار تومانی عدد یک انگلیسی استفاده شده است، که از این عدد در چاپ ایران چک پانصد هزار ریالی نیز استفاده شده است.
این در حالی است که سازمان حمایت در گزارشی به ۱۲ مزیت حذف صفرها از پول ملی اشاره کرده که جزئیات آن به شرح زیر است:
- کاهش تورم: آنچه مسلم است حذف صفر از پول ملی تاثیرات چندانی بر تورم ندارد. مگر اینکه اصلاحات اقتصادی قبل از حذف صفر صورت گرفته باشد. اما در کوتاه مدت اختلاف نظرهایی بین صاحبنظران وجود دارد ولی آنچه به قطع میتوان گفت این است که تاثیرات کوتاه مدت بر روی تورم و نقدینگی بیش از همه به نحوی اجرای طرح باز میگردد.
- نقل و انتقال آسانتر پول و کاستن از مخاطرات آن در حجم کلان: سیستمهای اقتصادی باید طوری باشد که مردم احساس راحتی و آسایش بیشتری در معاملات روزمره داشته باشند تا فعالیتهای اقتصادی به سهولت بیشتری انجام شود به طوری که امروزه برای انجام معاملات نیاز به حجم زیادی از اسکناسهاست.
- صرفهجویی در هزینههای چاپ اسکناس : طبق آمار ارائه شده بیش از ۸ میلیارد برگ اسکناس در کشور ما در جریان است که با توجه به جمعیت سرانه اسکناس در ایران ۱۱۴ برگ میباشد. این آمار در کشورهای پیشرفته ۱۲ تا ۱۴ برگ میباشد. بنابراین سرانه اسکناس در ایران نزدیک به ۱۰ برابر کشورهای پیشرفته است که این امر باعث میشود پول بعضی از خواص خود (قابل حمل بودن) را از دست بدهد. بنابراین با توجه به هزینههای بسیاری بالایی که در چاپ اسکناس و اقتصاد تحمیل میکند عدهای معتقدند با حذف صفر و ارزشمند شدن پول ملی و هزینههای چاپ اسکناس به میزان زیادی صرفهجویی خواهد شد.
- صرفهجویی در وقت نیروهای انسانی و هزینههای معاملاتی در مسایل مالی کشور: در حال حاضر بخشهای حسابداری و مالی تمام موسسات برای انجام امور مالی با صفرهای زیادی در پول سرو کار دارند که با کاهش تعداد صفرها، هم در وقت و هم در هزینهها صرفهجویی میشود.
- اثرات مثبت روانی در جامعه (افزایش اعتماد مردم): وقتی صفرها از پول حذف می شود مردم از لحاظ روانی احساس میکنند که پول کمتری را در معاملات روزمره هزینه میکنند.
- – مانع نفوذ ارزهای خارجی: با افزایش ارزش پول ملی اعتماد مردم به پول داخلی بیشتر میشود و کمتر از پولهای خارجی دلار و یورو استفاده میکنند.
- تقویت پول ملی و افزایش ارزش اسمی آن: حذف صفر باعث افزایش جایگاه پول ملی در حوزه بینالمللی خواهد شد. به طور مثال در این حالت یک دلار آمریکا به جای یکصدهزار ریال، ده رتومان معامله میشود. این در واقع همان ارزش اسمی پولی ملی است.
- کاهش تورم موجب جلب اعتماد سرمایهگذاران خارجی : جذب سرمایهگذاری خارجی بیشتر موجب تسهیل روند رشد اقتصادی کشورها خواهد شد.
- سادگی در مبادلات و نگهداری سادهتر حسابها ارقام، ترازنامهها: مبادلات کنونی در دستگاههای دولتی و غیر دولتی با صفرهای زیاد سر و کار دارد، صفرهایی که عملاً حتی تلفظ هم نمیشوند اما در ترازنامه درجشان ضروری است.
- اشغال فضای کمتر آمار و اطلاعات مالی در حافظه و هارد رایانه.
- کاهش نیاز به استفاده از چکهای بانکی به شکل بیرویه و غیرمنطقی.
- کاهش تسهیلات فعالیت دستگاههای خودپرداز.
گزارش سازمان حمایت در ادامه به ارائه شش عیب طرح حذف صفرها از پول ملی به شرح زیر پرداخت:
- هزینه سنگین جایگزینی اسکناسهای جدید: یکی از مهمترین دلایلی که از سوی مخالفان طرح تغییر واحد پول کشور مطرح میشود. افزایش در هزینههای سنگین در نتیجه جایگزین اسکناسهای جدید با قبلی است.
- افزایش سطح عمومی قیمتها: برخی از کارشناسان میگویند: در این شرایط عدهای تلاش خواهند کرد تا در طول این فرآیند، قیمت کالای خود را افزایش داده و به این ترتیب برمبنای پول جدید کالاهای خود را با قیمت بالاتری ارزشگذاری کنند. عدم امکان نظارت بر بازارها در چنین شرایطی با توجه به پیچیدگی اجرای این تصمیم، باعث افزایش سطح عمومی قیمتها میشود.
- ناسازگاری دفاتر و صورتهای مالی و پایگاههای اطلاعاتی جدید و قدیم و تحمیل هزینه به فعالان اقتصاد با حذف صفر، در دفاتر و پایگاههای اطلاعاتی و صورتهای مالی یک بینظمی بین اطلاعات قبلی و جدید رخ میدهد که این امر موجب اتلاف وقت میشود از جمله اینکه مقایسه صورتهای مالی و حسابهای اقتصادی را مشکل میسازد.
- عدم پذیرش افراد مُسن: برخی کارشناسان معتقدند افراد مسن تا سالها از قبول واحد پول جدید سرباز میزنند.
- احتمال کاهش درآمدهای صادراتی: یکی از معایب این طرح کاهش درآمدهای صادراتی به دلیل افزایش پول ملی است.
- خنثی بودن اجرای این طرح: بسیاری از کارشناسان معتقدند حذف صفر در متغیرهای واقعی بیتاثیر است. آنها بیان میکنند پول تنها ضریب تبدیل کالا به واحد پول است و اثری روی سرمایهگذاری، اشتغال و تورم ندارد. در حالی که مهمترین هدف از حذف صفر و تغییر واحد پولی مهار تورم است.
به نظر می رسد به دلیل بالا بودن قدرت قیمتگذاری عوامل اقتصادی در ایران با حذف صفرها بسیاری از قیمتها مضربی از این تعداد صفرها نیستند، مثلاً به هنگام حذف صفرها از پول ملی، عمده قیمتها مضربی از ۱۰۰۰ نیستند و لذا کالاهای ۲۵۰۰۰ یا ۳۷۵۰۰ ریالی که باید ۲٫۵و ۳٫۷۵ قیمتگذاری شوند با مشکل گرد کردن اعداد مواجه میشوند که با توجه به قدرت اقتصادی در قیمت گذاری، قیمتها به سمت بالا گرد خواهند شد واین عامل ناپیدا باعث تورم آن گروه از کالاها شود . از طرفی برخی کالاها که قیمت آن زیر ده هزار ریال است با حذف چهار صفر بایستی به عدد واحد برسد . بطور مثال یک عدد پیچ که در حال حاضر ۱۰۰۰ ریال قیمت دارد با اجرای طرح می بایست ۱۰% تومان قیمت گذاری شود ، که هنوز برای مسکوک آن پیشنهادی نشده و لاجرم بایستی به اولین واحد پولی که همان ۱ تومان است برسد که در این حالت افزایشی بیش از ۱۰ برابر خواهد داشت که در این حالت تورم زیادی به جامعه تحمیل خواهد شد.
به هر صورت امید است مسئولین وکارشناسان مرتبط با اجرای طرح ، با عنایت ویژه و بیشتری اجرا یا عدم اجرای طرح را بررسی نمایند.
دکتر محمود رضا باقری تودشکی
منابع:
خبر گزاری تسنیم
پایگاه اینترنتی https://digiato.com
انتهای پیام/*
