خاتم کاری یکی دیگر از رشته‌های هنرهای فاخر وسنتی ایران

خاتم کاری یکی دیگر از رشته‌های هنرهای فاخر وسنتی ایران

خبرنگار  پایگاه خبری احوال نیوز؛ دریادداشتی  از سلسله مقالات “فهم نقش از میراث ناملموس ایران ” درباره خاتم کاری یکی دیگر از رشته‌های هنرهای فاخر وسنتی ایران ” نوشت:  

صد نقش بر استخوانم افکند ز داغ / گویا که لب لعل تو خاتم بند است 

خاتم کاری نیز یک هنر کاملا ایرانی به شمار می‌آید. در این هنر تکه‌های ظریف چوب، فلز و حتی استخوان میناکاری می‌شوند تا انواع مختلف اشیای تزئینی از جمله جعبه جواهرآلات، قاب عکس، تخته نرد و … خلق شوند. 

کاخ سعد آباد

خصوصیات یک خاتم و محصول مرغوب و هنری

– صاف بودن سطح کار و خالی نبودن هیچ جای خاتم

– یکنواخت بودن رنگ و مصالح به کار رفته در ساخت خاتم 

– عدم تغییر در رنگ و شکل

– ترمیم‌کاری‌ها و بتونه‌کاری‌ها در سطح کار 

– قرینه بودن تمامی گل‌ها و اشکال در زوایا و اضلاع سطح کار 

– دقیق و مهندسی بودن اساس و ساختمان طرح که تمامی ابعاد با هم همسان، قرینه و یک اندازه باشند که البته اگر شاسی طرح دقیق نباشد بهترین خاتم نیز بر روی آن نما و جلوه‌ای ندارد و کل طرح را از بین می‌برد به همین جهت است که یک هنرمند خاتم‌ساز باید یک نجار چیره‌دست هم باشد. 

*سقف ایوان اصلی مسجد جامع عتیق شیراز مربوط به قرن ۸ هجری قمری
* منبر خاتم کاری در مسجد عتیق شیراز با قدمت بیش از ۱۰۰۰ سال.

از نمونه خاتم‌کاری های معروف،درهای خاتم قصر رؤیایی تیمور گرکانی به نام دلگشا در سمرقند و درهای آرامگاه وی در سال ۸۰۷ خورشیدی هجری(۱۴۰۵میلادی)

درهای چوب گردو و روکش استخوان و دیگر چوب‌ها ساخته شده توسط هنرمندی بنام حبیب‌الله در سال ۹۹۹هجری (۱۵۹۱ میلادی) که در موزه برلین نگهداری می‌شود.

درهای مزین به اشکال هندسی گل و بته، از شهر بخارا که در موزه ویکتوریا آلبرت موجود است.

درِ خاتم، کار محمدحسین شیرازی، سال ۱۲۷۶ ق («تمدن … »، ۲۵۰)

منبر چوبی مسجد لنبان اصفهان با اشکال هندسی و اجزای نقره‌ای مربوط به سال ۱۱۱۴ هجری (۱۷۰۲ میلادی)

درب‌های تالار آینه کاخ گلستان را می توان نام برد. 

از جمله شاهکار های این هنر مرغوب و کم نظیر می توان به یک میز تزیئنی که شاهکاری در خاتم کاری می باشد و در نمایشگاه بروکسل برنده مدال طلا شد و هم اکنون در موزه ملی واشنگتن نگهداری می شود اشاره نمود.

از استادان مشهور این هنر می توان به مرحوم محمد باقر حکیم الهی که خود شاگرد مرحوم استاد صانعی بوده است اشاره نمود. 

لازم به توضیح است درمیان شهرهای ایران، اصفهان و شیراز از  قطب های خاتم کاری ایران به شمار می روند. 

آذر کریمی 

انتهای پیام/*

نظرات
0 0 رای ها
Article Rating
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x